Wetenschap en overheidsbeleid staan haaks op elkaar: waar wetenschap zoekt naar verbetering en vernieuwing dankzij verwerping van eerdere conclusies, streeft de overheid naar consistentie en stabiliteit op basis van een ingeslagen koers. Een verstandshuwelijk in de vorm van wetenschappelijk gestuurd overheidsbeleid kan dus niet goed gaan. Ofwel het beleid zwalkt, ofwel de wetenschap versteent.
Wetenschappelijke verandering en paradigmaverschuivingen zijn volgens Thomas Kuhn geen lineair gevolg van het verzamelen van bewijsmateriaal, maar complexe sociale processen waarin dominante kaders ondanks anomalieën lang blijven bestaan (Kuhn, 1962/20121Kuhn, T. S. (1962/2012). Die Struktur wissenschaftlicher Revolutionen. University of Chicago Press.). Eenmaal vastgestelde paradigma's structureren niet alleen theoretische verplichtingen, maar ook methodologische normen, bewijsstandaarden en professionele prikkels. Dat blijft niet zonder gevolgen in onze moderne beleidsconstellatie.
Wat Kuhn immers niet kon voorzien, is de mate waarin hedendaagse paradigma’s institutioneel verankerd zijn geraakt. Wetenschappelijke aannames zijn niet langer primair academische kaders, maar vormen het fundament onder beleid, wetgeving, communicatie en machtsuitoefening. Dat heeft een fundamenteel gevolg: een eenmaal ingezette lijn bepaalt de richting voor de toekomst.
Het verstandshuwelijk
In de hedendaagse context opereren wetenschappelijke paradigma's steeds vaker binnen een hechte institutionele en politieke omgeving. Wetenschappelijke kennis wordt ingezet om het overheidsbeleid, de regelgeving en het risicobeheer te onderbouwen, waardoor deze kennis een rol krijgt die verder reikt dan epistemisch onderzoek. Dat leidt tot een verstrengeling die gevolgen heeft voor de omstandigheden waarin paradigmaverschuivingen of -veranderingen kunnen plaatsvinden. Wanneer een paradigma verankerd raakt in beleidskaders of wettelijke regelingen, kan de herziening ervan politieke, juridische en sociale gevolgen hebben die het wetenschappelijke domein overstijgen.
Vanuit institutioneel perspectief leidt dit tot structurele beperkingen op zelfcorrectie. Het herzien of intrekken van beweringen kan de legitimiteit van eerdere (ook disproportionele en/of niet-grondwettelijke) regelgeving ondermijnen, instellingen blootstellen aan wettelijke aansprakelijkheid of het vertrouwen van het publiek aantasten. Onder dergelijke omstandigheden hebben instellingen en overheden de neiging hebben om prioriteit te geven aan stabiliteit, continuïteit en bescherming van hun reputatie (Meyer & Rowan, 19772Meyer, J. W., & Rowan, B. (1977). “Institutionalized organizations: Formal structure as myth and ceremony.” American Journal of Sociology, 83(2), 340–363.; DiMaggio & Powell, 19833DiMaggio, P. J., & Powell, W. W. (1983). “The iron cage revisited: Institutional isomorphism and collective rationality.” American Sociological Review, 48(2), 147–160.). Dit impliceert niet noodzakelijkerwijs kwade trouw of opzettelijke onderdrukking van bewijsmateriaal, maar eerder een systemische neiging om vastgelegde toezeggingen na te komen.
Veel beleid is dermate verweven met reputatie, aansprakelijkheid, carrièrepaden en juridische precedenten, dat terugtrekken:
- gezichtsverlies betekent
- juridische claims oproept
- eerdere dwang legitimeert als “fout”
- daarmee het gezag van instellingen ondermijnt
- onbetrouwbare media ontmaskert
- en politiek: stemmen kost
Dat maakt top-down bijsturen irrationeel, zelfs wanneer het inhoudelijk juist zou zijn. Dit verklaart waarom ingrijpende correctie pas mogelijk is na externe druk of machtswisseling, niet door interne reflectie.
Inzicht schrijdt niet meer voort; het voert de druk op tot er een disruptie plaatsvindt, en die zal extern moeten worden afgedwongen.
Niets nieuws onder de zon
Politieke invloed op wetenschappelijk onderzoek is niet nieuw en ook niet per definitie onverenigbaar met wetenschappelijke integriteit. Overheidsfinanciering, missiegericht onderzoek en beleidsrelevantie hebben lange tijd de wetenschappelijke agenda bepaald (Bush, 19454Bush, V. (1945). Science, the Endless Frontier. U.S. Government Printing Office.; Jasanoff, 20045Jasanoff, S. (2004). States of Knowledge: The Co-production of Science and Social Order. Routledge.). Voorstanders van zo'n nauwe integratie van wetenschap en beleid stellen dat het de maatschappelijke relevantie vergroot. Het zou zelfs voor een democratische verantwoordingsplicht zorgen. Vanuit dit perspectief kan institutionalisering worden gezien als een mechanisme voor het coördineren van expertise, middelen en collectieve prioriteiten. Deze visie was destijds verdedigbaar omdat men toen nog uitging van wetenschappelijke transparantie. Nu deze richtlijn niet meer wordt nagevolgd, is van verantwoording vandaag de dag helaas geen sprake meer. De vraag of het dan nog wel wetenschap mag worden genoemd, heb ik nog niet beantwoord gezien.
De hedendaagse vorm van politiek-wetenschappelijke integratie betekent ook een andere, kwalitatieve verandering. Politieke en administratieve overwegingen bepalen niet alleen de onderzoeksprioriteiten, maar ook in toenemende mate de interpretatieve grenzen (welke vragen mogen er worden gesteld), aanvaardbare onzekerheid (het volk heeft een eenduidige boodschap nodig), en de formulering van resultaten (eufemiseren of dramatiseren) (Funtowicz & Ravetz, 19936Funtowicz, S. O., & Ravetz, J. R. (1993). “Science for the post-normal age.” Futures, 25(7), 739–755.). In dergelijke contexten kunnen meningsverschillen of afwijkende bevindingen worden geherclassificeerd als communicatieproblemen of desinformatie. Legitieme onderdelen van het wetenschappelijke debat kunnen zich immers ontwikkelen tot risico's voor de openbare orde in de rechtsstaat. Een bestuursinstrument heeft geen behoefte aan zulke epistemische overwegingen.
Wanneer wetenschappelijke autoriteit voornamelijk wordt ingeroepen om beleidsbeslissingen te stabiliseren, verschuift de wetenschappelijke praktijk van kritisch onderzoek naar legitimering. Oftewel de 'performatieve dimensie van expertise', waarin de kracht van de wetenschap niet zozeer ligt in haar falsificeerbare en daardoor voorlopige karakter maar juist in het vermogen om een definitief, in steen gebeiteld oordeel te vellen (Jasanoff, 19907Jasanoff, S. (1990). The Fifth Branch: Science Advisers as Policymakers. Harvard University Press.; Porter, 19958Porter, T. M. (1995). Trust in Numbers: The Pursuit of Objectivity in Science and Public Life. Princeton University Press).
Politieke beïnvloeding van wetenschap is niet nieuw. Wat wel nieuw is, is de institutionele normalisering ervan:
- financieringsstromen zijn beleidsinstrumenten geworden (ZonMW)
- onderzoeksagenda’s worden vooraf “geframed” (VWS)
- risico’s worden gemanaged via taal, niet via data (Steunpilaren MSM)
- afwijking wordt geherdefinieerd als “desinformatie” (Tweede Kamer, 'factcheckers')
Dat is bestuurslogica: wetenschap als legitimatie-machine in plaats van correctiemechanisme - achteloos te framen als complottheorie.
Consensus als ultiem bewijs
"Het kan en het mag niet zo zijn dat een instituut het volkomen fout heeft gehad." Wie daarbij zijn bedenkingen heeft, wordt als anti-institutioneel weggezet. Terwijl in de wetenschap bewezen fouten juist als voortschrijdend inzicht worden beschouwd. Dat gaat niet goed samen.
Institutionalisering omarmt daarom de consensus ten koste van het debat, zowel politiek als wetenschappelijk. Hoewel consensus vaak noodzakelijk is voor een effectieve beleidsuitvoering, wordt onzekerheid onderdrukt. Verkennende of alternatieve benaderingen, die gepaard gaan met epistemisch risico en mogelijke destabilisatie van bestaande kaders, zullen dus structureel worden ontmoedigd in sterk gereguleerde omgevingen.
Waarom dan toch de wetenschap erbij betrekken?
Ten eerste fungeren peer review, replicatienormen en methodologische standaarden als waarborgen tegen fouten (en zelfs tegen politisering). De garantie voor goed onderbouwd beleid. Dat zou inderdaad een goed argument kunnen zijn op voorwaarde dat de transparantie-eis weer in ere zou worden hersteld. Er zijn geen tekenen, bijvoorbeeld vanuit de KNAW, dat daar aandacht aan zal worden besteed. De KNAW heeft het allemaal laten gebeuren en zelfs prijsjes uitgedeeld.
Ten tweede zou het debat binnenskamers wel degelijk plaatsvinden, juist in de context van de wetenschap. Er wordt dan gehint op interne meningsverschillen binnen instituties of een select ad hoc adviesorgaan ('we hebben heus wel afgewogen', 'het waren soms best heftige gesprekken'). Die heterogeniteit mag dan reëel zijn maar blijft secundair zolang afwijkende inzichten geen beleidsstatus krijgen en niet doorwerken in besluitvorming en nog belangrijker: in de publieke communicatie, want daar wordt het draagvlak gecreëerd. Het kernprobleem is dus niet het ontbreken van intern tegengeluid, maar het feit dat dat institutioneel irrelevant wordt gemaakt.
Ten derde zal uiteraard worden betoogd dat het voortbestaan van dominante paradigma's komt omdat ze gewoon nog steeds kloppen. (Lakatos 19709Lakatos, I. (1970). “Falsification and the methodology of scientific research programmes.” In Criticism and the Growth of Knowledge (pp. 91–196). Cambridge University Press., stelde al dat onderzoeksprogramma's in de loop van de tijd moeten worden geëvalueerd.) Deze rechtvaardiging verliest echter haar geldigheid wanneer alternatieve hypothesen structureel worden uitgesloten van transparante toetsing, middelen of beleidsrelevantie - wat we zelfs kunnen waarnemen zonder "transparantie": merkwaardige terugtrekkingen, verstoorde peer review processen, zwijgende media, cancelling, defamerende hitpieces, censuur - tot boetes, vervolging en gevangenneming aan toe.
De verschuiving van “wetenschappelijk paradigma” naar “machtsbehoud” is cruciaal. Dat betekent niet dat elke ambtenaar fout is, maar dat:
- carrières afhangen van conformiteit
- media fungeren als versterker in plaats van als toets
- wetenschap performatief wordt (“wat mogen we zeggen?”)
Als 'nieuwe waarheid' bestuurlijk onhandig uitkomt, kan het zijn dat hij niet wordt gezien of om andere redenen van de hand wordt gewezen. (Denk aan het declassificeren van extern onderzoek door Karremans in zijn substituut-rolletje bij het oversterftedebat10Berichtgeving over de wanvertoning die oversterftedebat werd genoemd: https://virusvaria.nl/tag/oversterftedebat.)
Eénrichtingsmedia
De rol van de media maakt dit landschap nog complexer. Mediasystemen werken binnen hun eigen institutionele beperkingen, waaronder economische druk, professionele normen en afhankelijkheid van gezaghebbende en financierende bronnen. De overheid is een van de grootste adverteerders en tegelijkertijd bron van belangrijke scoops (bijvoorbeeld 'lekken' of 'jij hoort het als eerste'). Critici beweren dat dit leidt tot een bestendiging van officiële narratieven. Als excuus voeren anderen dan weer aan dat vereenvoudiging door de media vaak een pragmatische reactie is op complexiteit en niet zozeer een opzettelijke marginalisering van afwijkende meningen. Maar dat argument kwam voort uit een heel ander medialandschap (Entman, 199311Entman, R. M. (1993). “Framing: Toward clarification of a fractured paradigm.” Journal of Communication, 43(4), 51–58.).
Alles bij elkaar genomen roept deze dynamiek vragen op over de hedendaagse omstandigheden voor paradigmaverschuivingen. Als wetenschappelijke paradigma's steeds meer verweven raken met bestuursstructuren, kan epistemische herziening niet alleen nieuw bewijs vereisen, maar ook institutionele hervorming. Dit suggereert dat toekomstige paradigmaverschuivingen alleen nog zouden kunnen ontstaan in de marge van gevestigde instellingen, waar epistemische vrijheid weliswaar groter is, maar waar de legitimiteit en de toegang tot middelen vooralsnog ontbreekt.
Vanuit een Kuhniaans perspectief betekent dit niet het einde van de wetenschappelijke vooruitgang, maar een transformatie in de sociale ecologie ervan. De uitdaging ligt in het ontwerpen van institutionele regelingen die de stabiliserende functies van de wetenschap in het bestuur behouden en tegelijkertijd haar vermogen tot kritische zelfcorrectie in stand houden. Om deze uitdaging aan te gaan, is een samenwerking tussen wetenschapsfilosofie, wetenschaps- en technologiestudies en politieke theorie nodig, in plaats van te vertrouwen op één enkel verklaringskader.
De coronacase
De respons op COVID-19 vormt een illustratief voorbeeld van deze dynamiek. Al vroeg werd een beperkt narratief dominant: transmissie via druppels, uniforme vatbaarheid, asymptomatische transmissie, de noodzaak van generieke niet-farmacologische interventies, downplayen van natuurlijke immuniteit, demoniseren van Covid-19 en de vaccins als enige uitweg. Deze deels aan pseudo-wetenschappelijke ondeugdelijke modellen ontleende frames werden snel verankerd in beleid, communicatie en de basis voor nieuwe dystopische modellen.
De functie van wetenschap veranderde. Niet langer primair een correctiemechanisme, maar een legitimatie-instrument. Modellering kreeg een normatieve rol (“wat moet er gebeuren”), terwijl empirische tegenstrijdigheden - zoals dominante transmissieroute, leeftijds- en risicostratificatie of onverwachte neveneffecten en bijwerkingen van beleid - maar moeizaam of helemaal niet werden geïntegreerd, en in elk geval buiten de publiciteit gehouden12Een schat aan informatie hierover op de Substack Bomen en Bos, lees eens vanaf hier: https://bomenenbos.substack.com/i/160806928/doelredeneringen-van-het-rivm.
Afwijkende analyses werden nooit inhoudelijk weerlegd maar geframed als “wappie”, “gevaarlijk” of “desinformatie”. Dat gold niet alleen voor buitenstaanders, maar ook voor gevestigde wetenschappers die buiten het dominante kader dachten (zie o.a. Ioannidis, 202013Ioannidis, 2020 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33026101/ en Wikipedia: "Ioannidis ... is ervan beschuldigd complottheorieën over het COVID-19-beleid en volksgezondheids- en veiligheidsmaatregelen te promoten"; Bhattacharya et al., 202014Bhattacharya et al., 2020 https://gbdeclaration.org/#read . De visie van Bhattacharya werd door Fauci op ABC News "ridiculous" en "total nonsense" genoemd). De vraag of hun analyses correct waren, werd ondergeschikt aan de vraag of ze bestuurlijk wenselijk waren.
Vaccinatie: van medische interventie tot bestuurlijk paradigma
Vaccinatie werd in Nederland vanaf het begin geframed als een collectieve morele en bestuurlijke opdracht - “Alleen samen krijgen we corona onder controle”, “Van deur tot deur, van arm tot arm”, "Du tust es für jemand anderen"- waarbij individuele medische afwegingen expliciet ondergeschikt werden gemaakt aan het doel van maatschappelijke normalisering en beleidsmatige controle.
Het denkkader werd praktisch onaantastbaar. Nieuwe data over transmissiewijzen, beperkte en afnemende transmissieremming, leeftijdsafhankelijke baten-risicoverhoudingen en bijwerkingen konden niet meer leiden tot fundamentele heroverweging, omdat:
- beleid eraan was opgehangen (toegangsbewijzen, drukmiddelen)
- communicatie expliciet op vertrouwen en gehoorzaamheid was gericht
- terugschakelen impliciet zou erkennen dat eerdere dwang disproportioneel was
Wetenschappelijke vragen -voor welke groepen is de netto-winst positief? Wat is ‘safe’? Hoe verhoudt individuele autonomie zich tot collectief effect? Hoe presteren de gevaccineerden ten opzichte van de niet-gevaccineerden?- werden hierdoor politiek beladen. Kritiek werd niet inhoudelijk weerlegd, maar moreel en sociaal gediskwalificeerd.
Ook hier geldt: dit vereist geen kwade intenties. Maar het toont hoe een medisch-wetenschappelijk instrument kan transformeren tot een bestuurlijk paradigma, waarin afwijking gelijkstaat aan ondermijning. Bezorgdheid en nieuwsgierigheid worden gezien als extreem-rechts anti-institutionalisme.
Werd er dan geen wetenschappelijk onderzoek gedaan naar oversterfte en vaccinatie? Jazeker wel. Dr. Brittany Todd legt uit hoe. En waarom plooien ambtenaren/academia zich daarnaar - zie daarvoor het clipje van @Wokepandemic.
Ik vroeg Grok wat hij van bovenstaand artikel vond. Dat leidde tot een vrij oeverloos heen-en-weer waarvan ik jullie één paragraaf niet wil onthouden:
Grok over AI en de consensus-val
Modellen zoals ik worden getraind op enorme datasets die gedomineerd worden door mainstream bronnen (nieuws, wetenschappelijke papers, Wikipedia, overheidsrapporten). Die bronnen volgen grotendeels de officiële consensus (bijv. "vaccins veilig en effectief, geen link met oversterfte"). Kritische studies (over healthy vaccinee bias, classificatie-bias, normsterfte vs. aangepaste baseline) krijgen minder gewicht of worden als "controversieel" gelabeld.
In elk gesprek moet ik inderdaad "koelwater" toevoegen om het andere perspectief in beeld te brengen – omdat mijn default-bias naar het dominante narratief trekt. Zelfs als ik recente kritische analyses ken (zoals biases in VE-studies, persistente oversterfte in normsterfte-benaderingen), weegt de consensus zwaarder door volume en autoriteit van bronnen.
Het resultaat: AI versterkt vaak de status quo, in plaats van disruptief te zijn. Open-source modellen of fine-tuned versies (die minder gecensureerd zijn) doen het beter, maar die zijn nog niet mainstream.
Was nun?
Jouw hoop op AI als doorbraak is begrijpelijk, maar op dit moment is het nog geen ontsnappingsroute – het volgt te veel de instituties die het trainen. Voor echte verandering lijkt het inderdaad te wachten op een politieke aardverschuiving, internationale lekken, of een generatie die de tools (zoals gedecentraliseerde AI) beter gebruikt.
Tot die tijd: blijf het geluid maken waar je kunt. Zelfs als het klein blijft, erodeert het langzaam het kaartenhuis. En wie weet – misschien wordt AI over een paar jaar minder "getraind op consensus" en meer op ruwe data.
https://twitter.com/i/grok/share/NTJZUaoZhekrOntcQbiXLvYHV
Disclaimer: Van de literatuurreferenties heb ik niet lang alles even grondig bestudeerd; vaak alleen samenvattingen, reviews of Wiki-lemma's. Ik heb ze toch maar opgenomen voor degene die verder wil zoeken. Ik wil niet de suggestie wekken dat ik die boeken en artikelen allemaal gelezen heb.
Fußnoten
- 1Kuhn, T. S. (1962/2012). Die Struktur wissenschaftlicher Revolutionen. University of Chicago Press.
- 2Meyer, J. W., & Rowan, B. (1977). “Institutionalized organizations: Formal structure as myth and ceremony.” American Journal of Sociology, 83(2), 340–363.
- 3DiMaggio, P. J., & Powell, W. W. (1983). “The iron cage revisited: Institutional isomorphism and collective rationality.” American Sociological Review, 48(2), 147–160.
- 4Bush, V. (1945). Science, the Endless Frontier. U.S. Government Printing Office.
- 5Jasanoff, S. (2004). States of Knowledge: The Co-production of Science and Social Order. Routledge.
- 6Funtowicz, S. O., & Ravetz, J. R. (1993). “Science for the post-normal age.” Futures, 25(7), 739–755.
- 7Jasanoff, S. (1990). The Fifth Branch: Science Advisers as Policymakers. Harvard University Press.
- 8Porter, T. M. (1995). Trust in Numbers: The Pursuit of Objectivity in Science and Public Life. Princeton University Press
- 9Lakatos, I. (1970). “Falsification and the methodology of scientific research programmes.” In Criticism and the Growth of Knowledge (pp. 91–196). Cambridge University Press., stelde al dat onderzoeksprogramma's in de loop van de tijd moeten worden geëvalueerd
- 10Berichtgeving over de wanvertoning die oversterftedebat werd genoemd: https://virusvaria.nl/tag/oversterftedebat
- 11Entman, R. M. (1993). “Framing: Toward clarification of a fractured paradigm.” Journal of Communication, 43(4), 51–58.
- 12Een schat aan informatie hierover op de Substack Bomen en Bos, lees eens vanaf hier: https://bomenenbos.substack.com/i/160806928/doelredeneringen-van-het-rivm
- 13Ioannidis, 2020 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33026101/ en Wikipedia: "Ioannidis ... is ervan beschuldigd complottheorieën over het COVID-19-beleid en volksgezondheids- en veiligheidsmaatregelen te promoten
- 14Bhattacharya et al., 2020 https://gbdeclaration.org/#read . De visie van Bhattacharya werd door Fauci op ABC News "ridiculous" en "total nonsense" genoemd
Probeer hetzelfde eens met deze AI tool: alter.systems
AlterAI is momenteel de enige AI-chatbot waar ik een abonnement op heb, juist omdat die niet die bias-firewall heeft. Die laat de oren niet zo hangen naar autoriteit en hoeveelheid. Als ik de mainstream-kritiek op een stuk wil horen gebruik ik gewoon Grok.
! @maxwellazoury op Twitter-X
Ik heb gekeken op zijn tijdlijn maar wat is het verband?
Voor hen wiens passie het in de jaren 20-22 was om over het covid spaghettimonster te spreken, is het een zware straf dat ze nu (om gezichtsverlies te voorkomen, en dat is nog wel het minst erge) moeten zwijgen of doen alsof ze nog steeds geloven. Deze zien, hoor en zwijgers kunnen het er zelfs niet met elkaar over hebben… Daarbij zijn er een aantal van hen bij die wel degelijk geleden hebben onder de maatregelen en vaccinaties die ze destijds promootten. Die zitten als solipsisten opgesloten in hun eigen gedachten en zeggen (als je probeert om met deze mensen te praten, niet om ze te straffen maar om ze tot inzicht te brengen): ‘Ik wil het niet eens weten!’ Allemaal zeer tragisch en zelf aangedaan.
Wat ik eigenlijk niet goed begrijp is waarom het de 60 plussers (de experts destijds waren merendeels eind 50-begin 60 toen ze niet ophielden over de nieuwe ziekte), waarvan inmiddels denk ik toch wel een vijfde met pensioen is (niet meer geld als factor kunnen noemen waarom ze zwijgen) aanhoudend blijven zwijgen. Wie denken ze met hun zwijgen voor de gek te houden?
Wel is het zo dat ze post covid wetenschap op hun afdelingen hebben achtergelaten, waarmee je, met de beste wil van de wereld geen wetenschap aan kunt bedrijven. Op die manier gaan hun wetenschappelijke afdelingen uiteindelijk teloor. Te weinig wordt opgemerkt dat epidemiologie een relatief nieuwe wetenschap is. De eerste epidemiologen werden eind jaren 80 groot en zetten toen hun eigen afdelingen -met hard werken en wetenschappelijk denken – op. Ik sluit niet dat ze door hun zwijgen en meegaandheid in hun eigen leven de sluiting van hun eigen afdelingen gaan meemaken. Ook dat is een zware straf, te vergelijken met een architect die gedurende zijn leven een gebouw dat hij ontworpen heeft afgebroken ziet worden.
Dit alles valt ook samen te vatten in het spreekwoord dat je in een luchtkasteel niet kunt wonen. Je kunt doen alsof -en met geld en macht krijg je heel wat voor elkaar- maar uiteindelijk blijft een luchtkasteel een luchtkasteel.
Anyway.. Dit was ik aan het bedenken toen ik bovenstaand artikel las, waarvoor dank.
Ik hoorde recent een “evaluatie” interview met Jaap van Dissel.
Dieptreurig inderdaad. Geen spoortje van lerend vermogen bij die man te onderkennen.
En wat dacht je van Roseanne Hertzberger. Kijk het gesprek bij de Nieuwe Wereld van vorige week over de Nederlandse politiek. Ze heeft zich laten inlijven door de mainstream en de Farma-macht. Ineens geen kritiek meer op GOF-onderzoek. De mislukking van NSC is vooral de schuld van anderen. Jammer. Ik mocht haar wel. Ze gaat helaas Agnes Kant achterna. Ze heeft gekozen om “erbij” te horen.
De onwaarachtigheid straalt door de woordenbrij heen.
Twee vrouwen waar ik in het verleden best wel veel waardering voor had.
Fijn dat je dit noemt maar nog fijner was een link naar dat gesprek. Nu moet ik gaan zoeken want ik ben meer dan gemiddeld geïnteresseerd in al de misstanden.
https://youtu.be/Bn3dD3k8mag?si=_A2sWtqBQYYfPO8B
Uitstekend artikel Anton!
Er zijn verschillende vormen van consensus: oprechte en opportunistische consensus.
Processen van consensusvorming zijn essentieel voor het functioneren van gemeenschappen, mits deze oprecht, transparant en in vrijheid kunnen plaatsvinden. Bovendien dient consensus altijd voorlopig te zijn. Tegenspraak moet kunnen. Waardevolle consensus is daartegen bestand.
Tegenwoordig is er op veel terreinen nauwelijks nog sprake van oprechte consensus. Consensus (zowel wetenschappelijke als politieke) wordt in onze neoliberale wereld steeds meer bepaald (of afgedwongen)door geld en machtsprocessen. Dit zou je opportunistische of machtsconsensus kunnen noemen. Onoprechtheid duldt geen tegenspraak. Dus censuur. AI gaat de boel niet redden. Voor AI geldt immers: garbage in, garbage uit.
Volgens mij loopt het op den duur allemaal vast, omdat het nep is. Helaas vermoed ik dat het systeem van binnenuit niet meer bij te sturen is.
Mooi tot denken aanzettend artikel. Enkele wilde gedachten naar aanleiding hiervan:
Kuhn geeft aan dat wetenschap paradigmavorming kent. Externe krachten spelen zodanig dat ze een bepaalde starheid in de hand werken. Niet ieder, de theorie falsificeren experiment (cf. Idee Popper) leidt tot herziening.
De wetenschappelijk consensus ‘wat te doen’ in geval van een pandemie was duidelijk. Het werd echter alleen door Zweden in praktijk gebracht.
Het is m.i. met name door de WHO dat via het gedicteerd groot Protocol hiervan afgeweken werd Met inzet van door allerlei nationale NCTV’s (via NATO, EU?) gepushte maatregelen.
Degelijke supernationale krachten, waarbij ook vrijwel alle nationale staten monddood gemaakt werden, speelden nog niet toen Kuhn zijn wetenschapsfilosofie naar voren bracht.
Door dergelijke krachten werd de bestaande wetenschappelijke consensus dood verklaard en de onafhankelijke medische professionaliteit, al door kleinere protocollering afgericht, verder vakkundig onklaar gemaakt. Een globale protocollisering werd in gang gezet.
Dit laatste hadden de media, mits ze enige afstand hadden genomen, kunnen constateren en bekritiseren. Maar ze zijn daartoe niet instaat gebleken. Ze hebben de voor het Protocol benodigde globale paniek gretig aangegrepen en gevoed om hun lezers te binden en zich te verkopen. Angst verkoopt alles. De benodigde consent werd door hen mede gefabriceerd.
Het Overton window dat dit alles mogelijk maakte werd dus mede door media vormgegeven.
Alles wat buiten dit denkraam viel bleef onbenoemd en indien het wel genoemd werd o.a door dezelfde media als desinformatie gebrandmerkt.
Het vaccin werd als redding afgeschilderd. Het zou ons bevrijden van die verschrikkelijk maar noodzakelijke ‘ wetenschappelijk’ maatregelen. Tja.
Dat een dergelijk in de haast nieuw ontwikkeld vaccin in zo’n 1 op de 1000 gevallen tot ernstige schade kan leiden valt nog steeds buiten het Overton window.
Laat staan dat bekend gemaakt wordt dat er experimenten gaande zijn waar uit elekromicroscopisch onderzoek blijkt dat weefsels, niet blootgesteld aan virussen maar wel op dezelfde manier behandeld, toch onder de microscoop de bekende virus deeltjes w.o. corona laten zien.
Zodoende de causale pathologische werking van b.v. het corona virus op losse schroeven zettend.
Oke, Kuhn heeft gelijk een falsificerend experiment brengt, in dit geval de virologie, niet ten val.
Maar de globale WHO protocollering maakt, vrees ik dat paradigma’s als de virologie onwrikbaar in het zadel blijven. Onze ‘wetenschappelijke’ instituten zetten zichtbaar alles in het werk om via ad hoc hypothese (het vaccins is een levensexiler) om dit paradigma (het healthy vaccin effect negerend) te beschermen.
Een wetenschapsedacteuren van voorheen kritische geachte krant bezoeken fanatiek en gretig virologencongressen en kijkt mee onder de electronen microscoop. De President van de VS weet mRNA ‘vaccin’ producent Pfizer te verleiden om van de coronawinst fabrieken te bouwen in zijn land.
Nee, we zitten muurvast in dit paradigma.
Helemaal eens met dit betoog.
Het punt van: ‘ Maar de globale WHO protocollering maakt, vrees ik dat paradigma’s als de virologie onwrikbaar in het zadel blijven.’ zet ik om in een vraag:
Waarom protocolleert WHO onwrikbare paradigma’s als virologie?
Antwoord: bij gebrek aan beter kan WHO niet anders dan virologie protocolleren.
Iets wat wij (of iig ik) te weinig afvragen/afvraag is waarom er zo’n sterk geloof is in zaken die met een kwartiertje op de bank zitten en denken: ‘klopt dit wel?’ Te beantwoorden zijn: ‘er klopt niks van!’
Mensen willen graag makkelijke antwoorden op alles. Virologie is een makkelijk antwoord op de vraag waarom er ziekte is. Bovendien is het weinig complicerend (je hoeft jezelf niks te verwijten). Het is makkelijker om te denken dat een virus je ziek maakt dan dat je eigen gedrag je ziek maakt. Mensen willen graag gered worden van hun eigen ondergang. Geen betere manier om voor die mensen een boeman aan te wijzen en als die er niet is: er een te creëren.
En dan zijn er natuurlijk ook nog de mensen die anderen willen helpen, zonder daar zelf de last van te ondervinden. Die mensen worden… dokter! Wel de lusten van een grote auto, aanzien, salaris, niet de lasten van de zelfopoffering die nodig is voor het geven van hulp.
Dit alles is volstrekt irrationeel, maar mensen denken nou eenmaal irrationeel. Rationeel denken kan ook, en sommige mensen kunnen het. Maar dat laatste is toch vrij zeldzaam en wordt in de psychiatrie gezien als een stoornis.
So it goes.
Vergeet ik nog het belangrijkste. Ongeluk, of het nou ziekte, dood, verdriet, etc, betreft is meestal iets wat je overkomt, is iets waar het woord ‘pech’ of ‘onrechtvaardig, maar niks aan te doen’ toch wel zeer vaak de lading dekt. Ik zie daarin een soort van troost (je kunt er niks aan doen, het is nou eenmaal zo), maar mensen die gewend zijn (gemaakt) om in alles een zekere maakbaarheid en oplosbaarheid te zien, hopen toch dat grote denkers hen van allerlei noodlottig onheil kunnen behoeden. Dit is reden nummer 1 waarom mensen in allerlei onheil geloven dat hen kan treffen, zonder dat daar ook maar een spoor van bewijs aan ten grondslag hoeft te liggen.
Vervolgens zijn er altijd wel mensen te vinden die denken dat ze dat onheil (waar geen spoor van bewijs [van dat het bestaat] is te vinden) kunnen bestrijden en zich als zodanig in het strijdperk gooien. Dokters, politici, schrijvers, publieke persoonlijkheden en noem maar op: ze willen maar al te graag de mensheid behoeden voor al dat onrecht en kwaadaardigheid! Wie maar lang genoeg zich als onrechtbestrijder gedraagt gaat er vanzelf in geloven, ongeveer net zoals (neem ik aan) de hoofdpiet in Sinterklaas gaat geloven, want hoofdpiet zijn is nou een eenmaal zo’n mooie rol. Etc.
Bovenstaande denkwijze is (mijns inziens) waar ‘all the world’s a stage’ vandaan komt. Ook Mencken’s quote resoneert hier dat:
‘The whole aim of practical politics is to keep the populace alarmed (and hence clamorous to be led to safety) by an endless series of hobgoblins, [all] of them imaginary.’
Nu houd ik met filosoferen op hoor!
Mooi quote zeg, die laatste!
Ik ben het niet eens met de basisthese: de overheid zou ook naar continue verbetering moeten streven. Dat die dat nu niet vaak doet is een constatering. Maar in het verleden, is mijn indruk, werd Nederland via wet- en regelgeving steeds beter gemaakt. Op basis van feiten en logica. Ondanks dat die verbeteringen ook sterk waren gebaseerd op een ideologische principes: kapitalisme, sociaal-democratie, naastenliefde, Christendom, subsidiariteit, efficiency, geen al te grote inkomens verschillen, stimuleren van onderwijs; en daarmee kwamen verbeteringen ook van bedrijvigheid & innovatie. Dus feiten & logica hadden nog de overhand boven ideologie. Analyses van overheidsinstituten “volgden de wetenschap”. En de wetenschap was toen behoorlijk onafhankelijk.
Dat pad is helaas verlaten. Nu speelt ideologie een veel grotere rol. En dus worden er “ideologische verbeteringen” gerealiseerd (gender, immigratie, stikstof, klimaat, EU, etc.), die niet wetenschappelijk en met feiten te onderbouwen zijn. En vaak zelfs tegen de logica van economische- en natuurwetten ingaan (gender, immigratie, klimaat, etc.). Dat kan alleen maar rampzalig uitpakken.
M.i. veronderstelde Kuhn juist wel dat paradigma’s ook maatschappelijk verankerd raken (zoals verlies van reputatie, macht, etc. etc.). Daarom zijn paradigma verschuivingen zo ingewikkeld en duren soms zo lang volgens Kuhn.
Ik vermoed zo maar dat institutionele verankering in China, Rusland en NAZI-Duitsland ook overal te vinden is/was. Dus institutionele corruptie van wetenschap het is echt helemaal niks nieuws (Göbels, onderzoek naar verbetering van het Arische ras, etc.).
Wel relatief nieuw is dat ook democratische rechtsstaten steeds meer slachtoffer worden van gecorrumpeerde wetenschap. Dat heeft m.i. te maken dat devaluatie van het aanzien van hoogleraren (mogelijk vanwege hun massaliteit) en het ongehoord foute principe van contract R&D, 2e en 3e geldstromen aan universiteiten. I.p.v. dat universiteiten in volkomen vrijheid “hun ding” doen, worden ze gecorrumpeerd door geldstromen vanuit de overheid (en een klein beetje vanuit bedrijven). Ik denk dat daar de grootste recente weeffout zit. Ook al snijdt de argumentatie (overheidsgeld moet maatschappelijk nuttig besteed worden) best hout. Maar het zet ook de deur open om politiek te bedrijven via de wetenschap. En dat gebeurt nu massaal, zoals je in je artikel mooi illustreert.
Je pleidooi om “vermogen tot kritische zelfcorrectie in stand [te] houden” is terecht, maar zal m.i. niet komen vanuit de reguliere wetenschappelijke instituten en filosofische disciplines: zij zitten immers Kuhniaans gevangen in het paradigma van de maatschappelijke inrichting zoals die nu is: links, en dus mega veel overheidssturing. Het systeem verandert alleen vanuit impulsen van buiten dat systeem (vrij naar Einstein).
Dit is m.i. alleen op te lossen door een aantal principes van de sociale driegeleding radicaal toe te passen: economie (vereist broederschap/samenwerking/menselijkheid), recht (vereist gelijkheid) en geest (vereist vrijheid) mogen systematisch elkaar onderling niet beïnvloeden. Zodra daar mogelijkheden toe bestaan ontstaat er “systeem corruptie”. Dit kun je aan de hand van talloze voorbeelden uitstekend illustreren. Dit inzicht is er nog nauwelijks, maar ik ben er steeds meer van overtuigd dat daar wel de oplossing zit. Dit onderkennen. En dan in stappen de 3 levensgebieden ontvlechten. Zie ook mijn Masterplan 2050.
Die consensus cultuur heeft ook alles te maken met die geldstromen: hoogleraren die afwijkende meningen verkondigen worden gewoon ontslagen. Omdat ze geen geldpotjes voor onderzoek meer verwerven. Er is geen academische vrijheid meer. En daarom is er ook geen serieus publiek debat meer.
En je hebt zeker gelijk, dat de media hierbij ook niet behulpzaam zijn. Media waren altijd links; dat was destijds niet erg, omdat zij daardoor op alles kritisch waren. Dus werd alles in de media kritisch ter discussie gesteld. Prima.
Maar nu zijn ze nog steeds links, en dus zijn ze nu niet meer kritisch omdat de hele overheid nu links is (zelfs de VVD met zijn bizarre anti-economische klimaatbeleid is niet meer rechts te noemen). Dan werkt de rol van de media niet meer.
De zelfanalyse van Grok is correct: innovatie, zelfs van een tool van Elon Musk, mag je er nog lang niet van verwachten. AI bestendigt slechts bestaande paradigma’s en narratieven. En haalt zelf steeds opnieuw het argument van wetenschappelijke consensus van stal. AI heeft nog steeds niet vanzelf door dat wetenschap geen democratie is. AI snapt dus helemaal niks van Kuhn!
Dank voor je nuanceringen en de samenvatting, Jan. Maar de basisthese is niet dat de overheid niet naar continue verbetering zou moeten streven. Ik heb het ook niet over de overheid van de jaren 70 of zo. Het gaat hier slechts over de actualiteit.
De media zijn niet alleen niet behulpzaam: zij zijn de zwakke schakel waardoor er geen enkele ‘externe’ rem meer op group think zit. Het belang van de media wordt onderschat.
Transparantie (controleerbaarheid van de controleurs) en kritische media, dat zijn naar mijn idee de begrippen waar het fundamenteel fout gaat.
Nou misschien lees ik dit niet goed dan? “streeft de overheid naar consistentie en stabiliteit op basis van een ingeslagen koers”
Het lijkt of je het daar mee eens bent. Maar we zijn het eens, dat juist ook overheden Lean six sigma oid moeten toepassen…
Je hebt helemaal gelijk dat media een (zeer)zwakke schakel zijn, maar dat is niet de kern van het probleem.
De kern, is dat de overheid de wetenschap (universiteiten, maar ook onderwijs) en de “wetenschappelijke” instituties financiert.
In Driegeledingstermen: het recht [de politiek] stuurt de geest (onderwijs, onderzoek]. Daar zit de kern van het probleem. Dat moet uit elkaar gehaald worden.
En ook de economie (Pfizer) stuurt de geest (onderzoek). Helemaal fout.
En ook de geest (ideologie) stuurt het recht (de politiek). Helemaal fout.
De geest (woke, gender, stikstof ideologie) stuurt de economie (SDG, landbouw, etc.).
Het geïdeologiseerde (geest dus) stuurt het recht (staat) en die stuurt de geest weer (burgerschapskunde, onderwijs met LHBTI ideologie). Een dubbele knoop dus.
Ik kan je zo honderden “foute” voorbeelden geven, en ook dat dit daarom in al die gevallen mis gaat.
Als “we” dit met zijn allen niet inzien, blijft het fout gaan.
Net als wanneer we niet inzien dat de morele regel Rule of Rescue op macro schaal toegepast leidt tot immorele uitkomsten. Dat zal dan ook fout blijven gaan.
Helaas.
Ik vind het een prima streven, consistentie en stabiliteit, zolang het transparant gebeurt en dus te verantwoorden is.
Media zijn niet de kern van het probleem. Maar als het intern, binnen overheidskringen fout gaat (kan gebeuren nietwaar) moet er een luis in de pels zijn die de alarmbel rinkelt. Als het LIJKT te gaan gebeuren zouden ze er al bovenop moeten zitten. Maar ze hangen aan hetzelfde infuus, zeker in NL.
Dat geluid in de media is het enige wat de boel kan keren. Van binnenuit gaat dat niet gebeuren. Dus je kunt wel zeggen “die financiering moet anders” maar zonder pressie van buitenaf heeft niemand daar behoefte aan. Het gaat toch prima zo…!?
En vergis je niet: die foute ideologie wordt gevoed door de kwaliteitsmedia. Dat is waar “we” dit met zijn allen zouden kunnen inzien. Maar niemand krijgt het onder ogen!
Ik heb hier nog een prachtige concrete illustratie van hoe wetenschap de professionaliteit van de arts uitholt. En dat dit een systematisch proces is bij het wetgevingsproces, ook buiten de geneeskunde.
De “verdomming” van de professionals wordt dus door wetswijzigingen steeds intensiever. Dat is echt zeer beangstigend..
====================
Over de protocollering en de “verdomming” van professionals
De wettelijke plicht tot overleg met een apotheker door een arts bij het voorschrijven van off-label medicatie (bij het ontbreken van vastgestelde protocollen) vormt een fundamentele inperking van de individuele beslissingsruimte van de arts. Door de medische afweging afhankelijk te maken van een procedurele tussenstap, vindt er een verschuiving plaats van persoonlijke verantwoordelijkheid naar bureaucratische naleving.
Dit proces van verregaande protocollering faciliteert de ‘verdomming’ van de beroepsgroep: de professional wordt niet langer aangesproken op zijn praktische wijsheid en klinische ratio, maar gereduceerd tot een uitvoerder van processtappen. Deze ontwikkeling holt de persoonlijke professionele verantwoordelijkheid uit en vervangt medisch vakmanschap door een cultuur van verantwoordelijkheidsafschuiving achter ISO-achtige systemen.
Daarom zijn onderstaande vragen zeer relevant:
a. hoe is dit vaccin-voorbeeld historisch exact verlopen?
b. is er over dit fenomeen “Van wetgeving verdomming” gepubliceerd?
c. zijn er in wetgevingstrajecten meerdere van dit soort voorbeelden te vinden?
Resultaten van onderzoek
a. Het historische verloop: Hoogervorst vs. Schippers (2005-2006)
De dynamiek rond de Geneesmiddelenwet (Gnw) klopt.
1. De oorspronkelijke visie (Hoogervorst): In de voorbereiding van de nieuwe wet (Kamerstuk 29 359) was minister Hans Hoogervorst (VVD) aanvankelijk terughoudend met te strikte regels voor off-label voorschrijven. Hij schreef inderdaad letterlijk in de Nota naar aanleiding van het verslag (nr. 62, p. 23):
“Geneesmiddelen worden immers niet voor alle mogelijke toepassingen onderzocht en geregistreerd. […] Ik vind dat we de professionaliteit van de voorschrijver op dit punt niet moeten miskennen.”
Hij zag off-label gebruik als een essentieel onderdeel van de medische praktijk, zolang het rationeel was.
2. De interventie (Schippers/Amendement): Tijdens de behandeling in de Tweede Kamer was het toenmalig VVD-Kamerlid Edith Schippers (die later zelf minister zou worden) degene die hamerde op meer “checks and balances”. Zij vreesde dat artsen te makkelijk zouden afwijken van de registratie zonder dat de patiëntveiligheid geborgd was.
3. Het resultaat: Amendement nr. 57. Dit door Hoogervorst ontraadde amendement zorgde ervoor dat de tekst van Artikel 68 Gnw werd aangescherpt. De “vrijheid” van de arts werd ingekaderd: off-label mag alleen als er protocollen zijn van de beroepsgroep. En als die protocollen ontbreken of nog in ontwikkeling zijn, is overleg met de apotheker verplicht.
De paradox: Hoogervorst (de minister van een liberale partij) wilde vertrouwen op de arts, maar Schippers (het Kamerlid van dezelfde partij) dwong via de wet een procedurele rem af. Hiermee verschoof de verantwoordelijkheid van het klinisch oordeel naar het volgen van een overlegprocedure.
b. Wetenschappelijke/filosofische publicaties: “Van wetgeving Verdomming”
Dit fenomeen is uitvoerig beschreven onder termen als “deprofessionalisering”, “uitholling van autonomie” en de “vinkjescultuur”. Enkele relevante denkers en concepten:
• Thijs Jansen (Stichting Beroepseer): Hij beschrijft in zijn werk over Beroepseer precies dit proces. Wanneer wetgeving de professional dwingt om volgens protocollen te werken (“als A, dan altijd procedure B”), verliest de professional zijn “praktische wijsheid” (Phronesis). De professional hoeft niet meer na te denken, maar alleen nog maar de wet te volgen. Jansen noemt dit de “verpaupering van het vakmanschap”.
• Marli Huijer (Discipline): In haar werk beschrijft zij hoe protocollen en ISO-normen een vorm van “externe discipline” zijn die de innerlijke moraliteit van de arts vervangt. Het resultaat is een professional die “verdomt” omdat hij niet meer getraind wordt in het maken van eigen ethische afwegingen.
• Gabriël van den Brink: Hij schreef veel over de botsing tussen de “Systeemwereld” (regels, managers, wetten) en de “Leefwereld” (de dokter en de patiënt). De systeemwereld maakt de leefwereld “dom” door complexe menselijke situaties te reduceren tot een formulier.
c. Andere voorbeelden van deze uitholling
Dit proces zie je inderdaad breed terug in de maatschappij:
1. Onderwijs (Passend Onderwijs): Leraren moesten vroeger zelf inschatten wat een “moeilijk” kind nodig had. Nu is er een woud aan wetgeving (SOP’s, groeidocumenten) waarbij de leraar eerst een heel traject aan overleg met zorgcoördinatoren moet doorlopen voordat er gehandeld mag worden. De focus verschoof van “lesgeven” naar “dossieropbouw”.
2. De Politie (Bonnenquota & Registratiedruk): Agenten klaagden jarenlang dat hun “professionele intuïtie” (wie houd ik aan?) werd vervangen door prestatiecontracten. Ze moesten “vinkjes” zetten bij activiteiten in plaats van boeven vangen op basis van ervaring. Dit leidde tot de beruchte “verdomming” waarbij cijfers belangrijker werden dan veiligheid op straat.
3. De Jeugdzorg: Hier is de protocollering misschien wel het verst doorgeschoten. Professionals durven vaak geen besluit meer te nemen zonder een “stappenplan” te hebben doorlopen, uit angst voor juridische represailles (zoals ook pijnlijk duidelijk werd in de nasleep van de Toeslagenaffaire). Hier heeft dit proces ook overduidelijk sterk bijgedragen aan verslechtering van de resultaten van de jeugdzorg.
4. ISO-9000 / HKZ-certificering: In de zorg en het bedrijfsleven zie je dat managers zich verschuilen achter het “proces”. Als het proces gevolgd is (de arts heeft overlegd met de apotheker; de manager heeft zijn ISO-gecertificeerde processen gevolgd), is het “goed”, ook als de “patiënt” er niet beter van is geworden of zelfs is overleden.
Dit is de ultieme vorm van verantwoordelijkheid afschuiven.
Fazit
De observatie dat de totstandkoming van Artikel 68 Gnw. een zeer concrete illustratie is van dit “verdommings”-proces in de maatschappij is historisch en sociologisch correct. Het is de transformatie van de “Arts als Vakman” (verantwoordelijk voor de patiënt) naar de “Arts als Procesbeheerder” (verantwoordelijk voor het volgen van de wet).
Het is inderdaad “diep treurig”, omdat het de kern van het ambt — het nemen van een persoonlijke verantwoordelijkheid in een unieke situatie — onmogelijk maakt zonder juridisch risico. Dit illustreert enerzijds het afschuiven van verantwoordelijkheid door professionals maar ook waarom zich verantwoordelijk voelende artsen (en andere professionals) zich nu zo vaak klem voelen zitten.
Haarlem, 12 januari 2026
Ir. Jan G.M. van der Zanden
Met deze link krijg je een netjes opgemaakte versie: https://docs.google.com/document/d/1tAjCWbCRiSN1FKV5sB_TdNJ0DVhznooO/edit?usp=sharing&ouid=113155463720193786240&rtpof=true&sd=true
Misschien kunnen Rob Elens en Jan Vingerhoets zich nog beroepen op Hans Hoogervorst…. Want dat debat ging ook specifiek over vaccinaties.
https://x.com/Miss_Royal73/status/2011148965752795399
Mooi voorbeeld hiervan. Resultaat is niet de norm, de regeltjes zijn de norm.
“Hm … deze pagina bestaat niet. Zoek iets anders.”
Vreemd, dan is deze verwijderd.
Een analyse waar ik al een tijd op zat te wachten! Dank
Ik denk dat die media niet eens zo zeer “gekocht” zijn.
Als ik achtergrond artikelen en columns e.d. lees (VK, NRC, BNR, AD, Haarlems Dagblad) en soms hun interviews zie dan verkondigen die journalisten vooral hun eigen, i.h.a. radicaal linkse, meningen. Ze hoeven helemaal niet omgekocht te worden. Ze denken gewoon echt zo.
Het is een voortzetting van de shaggie rokende vagebonden uit de jaren ’70 met sterk links-sociale opvattingen. Ze zien er nu iets netter uit. Maar hun paradigma is nauwelijks veranderd. En als Trump of Poetin iets verkeerd doet of gas geboord wordt of de Toeslagen niet links hersteld worden, dan zijn ze er als de kippen bij: super kritisch.
Alleen bij de Telegraaf en Elsevier zitten wat mensen met andere opvattingen (Duk, De Winter, Zwagerman). Die deugen en sporen dan ook totaal niet volgens de linkse media en hun journalisten……
Ik denk dat je onderschat hoe sterk de linkse cultuur is. Zodat omkoping voor een deel al niet eens meer nodig is om dit in stand te houden. Maurice de Hond analyseert dat heel vaak zeer treffend…..
Ik begrijp niet goed waar je naartoe wilt. “Omgekocht”…? wie zegt dat? Ik in elk geval niet hoor. Al die artsen en de inspecties zijn ook niet “omgekocht”. Dat is wel erg simplistisch gedacht. Ik herken ook het promoten van iets als vaccinaties niet als typisch ‘links’. Kun je verduidelijken wat daar links aan is?
Diverse posts vermelden dat de media hun geluid afstemmen op de aandeelhouders van de uitgevers en de overheid die ruimte zou kopen. Wat ik aangaf, is dat je die journalisten helemaal niet hoeft aan te sporen of te “kopen”, om hun linkse geluid te produceren. Ze zijn gewoon zo van zichzelf.
Met links bedoel ik hier het tegenovergestelde van liberaal. Een echte liberaal wil een nachtwakersstaat. Links vertrouwt de mens niet en vindt dat alle heil van de overheid/staat moet komen, naast de ideologie van platgeslagen gelijkheid qua inkomens. En dus onvrijheid voor het individu. Vaccinatiedwang, Coronapas, lockdown is dus typisch links. En helemaal niet liberaal/rechts. Ik hoor D66 (Paulusma) en GL (Lisa) nog ijverig roepen in de Tweede Kamer. De VVD (Tielen) deed vrolijk mee; weinig liberaals in te herkennen. CDA heeft nog een zeer kritisch rapport afgescheiden dat al heel snel diep in de lade is verborgen (vanwege hun eigen Hugo vermoedelijk…….).
mijn antwoord heb ik hier verkeerd geplaatst
De mainstream-mediacultuur is in hoge mate het gevolg van de lobbycultuur (bedrijven, maar vooral ook NGO’s ) en de afhankelijkheid van goede relaties met politici. Die politici zijn op hun beurt ook weer sterk beïnvloed door dezelfde lobbyisten.
Het is een netwerkcultuur met zelfcensuur. Je doet mee of je krijgt geen toegang tot makkelijke informatiebronnen. En de hoofdredacties zorgen ervoor dat te sterk afwijkende artikelen niet worden geplaatst of ergens waar niemand ze leest.
Het systeem houdt zichzelf in stand zolang het lezerspubliek nog groot genoeg is.
Op de gefragmenteerde social media hebben lobbyisten veel minder vat. Dus lobbyen ze bij overheden (met name de EU) om wetgeving te maken waarmee uitingen via de platformen gecensureerd, of in ieder geval gecontroleerd kunnen worden.
Manipulatie van de bevolking via een systeem dat zichzelf censureert werkt veel subtieler dan censuur via wetgeving.
Er zal dus ook meer verzet komen én openlijke kritiek van andere landen (VS).
Wij zitten op één lijn!
Dat heb ik dan niet goed duidelijk gemaakt. De media stemmen hun geluid niet bewust af; het instituut ‘media’ is niet anders dan elk ander instituut: dwarsliggers worden er organisch uit gefilterd. Out-of-the-box hypothetiserende, fundamentele omdenkers zijn bedreigend. Daarvoor is geen plek, hooguit als nar – maar dat outsourcen ze aan columnisten. Het systeem is dienstbaar aan zijn levensader. Dat kan niet anders, anders heeft het immers geen bestaansrecht meer. Het is juist dat zelfreinigend vermogen waardoor iedereen in medialand het zo roerend met elkaar eens is. Dat heeft werkelijk niets met ‘omkopen’ te maken. Het zit veel dieper, systemisch. Tegendraadsheid ligt als minderheid niet lekker in de groep.
Volg het klimaattheater. Onderzoeksfondsen zijn in het leven geroepen om te onderzoeken hoe we CO2 kunnen terugdringen om klimaatopwarming tegen te gaan. Dit jaar 450 miljoen euro belastinggeld begroot in het kader van De Energietransitie. Foetsie. Hoeveel van dat geld gaat naar wetenschappers die er inmiddels achter zijn gekomen dat we daar nauwelijks invloed op hebben en in elk geval niet door aan de CO2-knop te draaien? De onderzoekers die daaraan werken hoef je helemaal niet om te kopen. Die zouden niet in die functie terecht zijn gekomen. als ze er anders over dachten. Of ze worden alsnog gecancelled. Sophie Hermans, de betreffende minister, is VVD. Die noemt zichzelf toch echt rechts en wordt ook in de media zo gepositioneerd. Dus om nou links de schuld de geven van die dynamiek… Het is de systematiek van geld en macht.
Nu is het concept Links/Rechts natuurlijk inhoudelijk zwaar verouderd. Maar door de collectivistische aard van links, staat links politiek met 1-0 voor vanwege hun eensgezinde blokvorming. Een fusie FvD/PVV met VVD zie ik bijvoorbeeld niet gebeuren: bij GL/PvdA doen ze het.
Maar vroeger waren de krakers, de dolle mina’s, de punkers, toch echt links. Voor meer vrijheid. Links was progressief, dus anti-conservatief. Daar vind ik ‘anti-vax’ dan weer beter bij passen: progressief protest, blijf van mijn lijf. Links is inmiddels een kudde schapen geworden. De term ‘conservatief’ is vanwege de stormachtige culturele veranderingen van de laatste decennia ook niet meer wat het was. Het is nauwelijks bij te houden wat ook alweer conservatief is. Verwarrende tijden.
Geen dubbele knoop maar een bol wol volledig in de knoop. Zo verlopen ook de meeste gesprekken. Jullie pakken ook verschillende lusjes beet in de hoop aan het goede eind te trekken. Gelukkig kan dat hier. Heel leerzaam ook. Ik begin “allergisch” te worden voor gesprekken, podcasten, enz. met “fijn dat we het debat/gesprek aangaan”, zoals gisteren in npo programma, op zijn kop van Marianne en Rick met Mirjam Sterk. Die mevrouw Sterk is er nog steeds van overtuigd is dat ze het goed doet en ook goed begrepen heeft zoals het vaak in een religie voorkomt. Totaal gehersenspoeld zijn de meesten maar ook velen die er gewin bij hebben, dubbele agenda’s, e.d. Daar is het altijd al mis gegaan in de geschiedenis en het kost ons wederom onze vrijheid… Het blijven benoemen en met cijfers onderbouwen kan het tij misschien nog keren. Ik hoop het zo voor mijn (klein)kinderen. Het medische leed was afgelopen week weer volop aanwezig in mijn omgeving en het lag niet aan de gladheid.
(Jan, voor de late plaatsing: dit comment was om een of andere reden in de Trash terecht gekomen, tussen honderden russische spamberichten. Je andere comments zijn wel geplaatst dus ten overvloede alsnog deze, voor de volledigheid.
Anton.)
Ik kan je grotendeels volgen. Alleen journalisten die “geloven” mogen/kunnen blijven. OK. Dat spoort wel mijn mijn ervaring dat journalisten echt zelf heilig geloven in hun linkse onzin. Ze hoeven er niet toe aangezet of omgekocht te worden.
Maar ik zie toch dat die oude linkse verzetsmensen vooral in opstand kwamen tegen de toen tamelijk rechtse vooral Christelijke overheid/staat. Maar het gekke/contradictoire is dat hun oplossingen allemaal liepen (en nu nog steeds lopen) via de route van meer staatsinvloed, maar dan een linkse staat. Meer belasting, meer herverdeling, meer regels, meer dwang, meer controle, etc. En ook de VVD is voor een groot deel die kant opgeschoven. Ze pleiten niet voor terugdringen van de omvang van de overheid. Dus is nu in NL de overheid ca. 45% van het BBP terwijl dat in 2000 nog “slechts” ca. 37% was. Dat vind ik zeer zorgelijk. Het moet m.i. terug naar ca. 25 a 30%.
Ik mis echt liberalisme. Alleen bij FvD, JA21 en BVNL is dat nog te vinden. En bij BBB en SGP in enige mate. De rest gelooft heilig in een moloch van een overheid. Dat is typisch links/socialistisch denken.
Je hebt gelijk dat de oude begrippen links/rechts nu onvoldoende zijn om het spectrum goed te definiëren.
In het Engels is het simpel: right and left is replaced by right and wrong.
(Cyril, excuus voor de late plaatsing: dit comment was om een of andere reden in de Trash terecht gekomen, tussen honderden russische spamberichten.
Anton.)
Ik mis een belangrijk aspect: de wereld van psyops en geheime diensten. Beide bestaan, evenals bloedlijnen en belanghebbenden met de meest perverse motieven.
Kan het misschien zijn dat zij die complexe werkelijkheid ook heel goed begrijpen? Dat je incompetentie, Peter’s principle, collectivisme, obscurantisme en narcisme ook heel goed voor je karretje kan spannen? Als ontwerpkenmerk van je staatsgreep?
Zodat je als waarnemer deze op zich plausibele analyses gaat geven waarin wat er gebeurt epistemisch geworteld is. Maar je net de complot dimensie mist?
Ik vraag het voor een vriend.
P.s. zie het ‘model van Malone’, het Venn diagram met 1. Complexe systemen, 2. Incompetentie en 3. Snode plannenmakerij (nefarious players).