Politici zijn te voorzichtig. Maar stel je eens voor dat er een terughoudend beleid was gevoerd en in 4 maanden waren er 23.000 corona-doden gevallen. Dan waren we ook niet blij geweest met het beleid. Het leek er helemaal in het begin op dat we zonder ingrijpen binnen de kortste tijd op tienduizenden of meer corona-doden zouden zitten.
Bij zo'n beslissing zijn politici de sjaak dus dat snap ik wel.
Maar het wordt nu te gek.
Er wordt nog steeds gehandeld alsof we met een superagressief virus te maken te hebben. Dat leek het in het begin ook te zijn, met een verdubbeling per drie dagen. Achteraf werd duidelijk dat die exponentieel ogende groei door carnaval kwam. Het virus had in een incubator niet sneller opgekweekt kunnen worden dan dagen achter elkaar in stampvolle ruimtes met opeengepakte zingende en in elkaars gezicht schreeuwende (want luide muziek) feestvierders. Geboren in Wuhan, via de couveuses van de ski-hutten naar de incubator van carnaval in Nederland.
In normale omstandigheden had het virus die groeifactor nooit gehaald. [edit 2 juni : inmiddels is gebleken dat virus inderdaad al sinds januari in Nederland was en onopvallend is gebleven als reguliere maar gemene griep]. Met carnaval is het denkbaar dat enkele tientallen mensen duizenden, misschien wel tienduizenden anderen hebben besmet. De R0 wordt over de loop van de weken daarna uitgesmeerd. Dat oogt dan als een exponentiële R0, terwijl het eigenlijk één ongelukkige samenloop van omstandigheden is geweest. Dat verklaart ook wel waarom ze het in bijvoorbeeld China snel onder de knie hadden. Als het coronavirus zich in een normale, niet-feestvierende en zich niet in groepen voortbewegende samenleving verspreidt, is het makkelijk te tracken en tracen en misschien helemaal niet zo besmettelijk.
Er is dus adequaat gereageerd, gegeven de waargenomen 'groeifactor' en sterfgevallen. Het RIVM had eerder bericht geen gevaar te zien in carnaval dus kon later moeilijk zeggen dat met name carnaval de ellende had veroorzaakt. Het werd op de R0 gegooid. Over het gedrag van het virus was nog niets bekend, het RIVM wist in elk geval van niks. De IC leek de enige levensreddende factor omdat het een longvirus betrof.
Zo'n carnavals-explosie ebt nog een tijd na, ook met een R die kleiner is dan 1. Ook toen de remissie intrad hebben de beleidsmakers hun inzicht niet laten voortschrijden. Ze denken nu nog steeds dat de snelle teruggang van het virus puur aan hun eigen maatregelen te danken is. Dat is niet het geval, ook al waren de maatregelen de enige optie op dat moment.
De ideale besmettingsomstandigheden voor het virus zijn weg. Carnaval is voorbij, we weten nu dat groepsbijeenkomsten, besmette lucht en slechte hygiëne de grote aanjagers zijn. We weten ook dat de IC maar zeer beperkt soelaas biedt voor mensen die niet herstellen.
De maatregelen kunnen inmiddels grotendeels teruggedraaid worden. Wat voorlopig nodig blijft:
- Geen groepsbijeenkomsten want dan gebeurt weer hetzelfde als met carnaval.
- Waar een hogere besmettingskans is, bijvoorbeeld bij de kappers: reguleren met mondkapjes en/of 1,5 meter maar vooral:
- De ventilatie upgraden in ruimtes waar langere tijd achter elkaar meer dan 5 mensen aanwezig zijn. Aan luchtvochtigheid en afvoer van besmette lucht wordt te weinig aandacht besteed.
Dat laatste zien we bijvoorbeeld fout gaan in verzorgingstehuizen. Dat ouderen eerder bezwijken aan het virus zullen we moeten accepteren maar dat ze gewoon meedraaien in de besmettingsstatistieken, dat kunnen we onszelf kwalijk nemen. Zij moeten beter beschermd worden en de rest moet weer aan de gang, met inachtneming van de genoemde punten.
De economie kan dus wel weer door maar het blijft voorlopig slecht nieuws voor horeca, publiekskunsten en zaalsporten. Voor (publiek bij) buitensporten kunnen mondkapjes een oplossing bieden totdat er een groepsimmuniteit is opgebouwd. Vaneen vaccin moeten we niet teveel verwachten.
Hopelijk kan de groepsimmuniteit zo op een humane manier worden versneld zodat we spoedig weer, met mondkapjes, concerten kunnen bezoeken in goed geventileerde ruimtes. Dat zou een mooie stap zijn.
