Lektionen von Comanches über medizinische Experten

Kurzlink: https://t.ly/3ht0

Mensen komen tot bloei in een hiërarchie waaraan zij hun positie, hun bestaan, misschien wel hun identiteit en hun waardigheid ontlenen. Die hiërarchische constellatie is de habititat waarin ze hebben bewezen te kunnen overleven of meer dan dat: experts hebben er hun succes aan te danken, ze zijn erin opgeklommen, treetje voor treetje. Om zo ver te kunnen komen is onvoorwaardelijk vertrouwen in dat hiërarchische stelsel van zekerheden, conventies en autoriteiten noodzakelijk. Als een leven of carrière vormgegeven is rond zo'n fundamenteel vertrouwen, al dan niet misplaatst, dan is elke twijfel aan de geldigheid van het kaartenhuis een levensbedreigende aanval op de essentie van het leven. Dan gaan bij rationele tegenargumenten de hakken alleen maar dieper in het zand. William M Briggs schreef een pareltje ter illustratie, dat ik heb bewerkt naar het Nederlands. (De originele Engelse versie staat hier)

T.R. Fehrenbach, amerikanischer Historiker und Autor von Comanchen, Geschichte eines Volkes, leert ons dat mannelijke Comanche-indianen vroeger zakjes met "medicijnen" bij zich droegen. In deze zakjes zaten dingen als wolventanden, speciale stenen, misschien haar dat van een vijand was afgepakt en andere soortgelijke voorwerpen.

Diese Gegenstände waren die Medizin, die die Comanche-Krieger im Kampf schützte. Die Medizin verlieh Mut, Kampfgeist und ein gewisses Maß an Unverwundbarkeit.

Das klingt etwas widersprüchlich: Schließlich ist man entweder unverwundbar oder nicht. Und selbst wenn die Comanche-Krieger im wahrsten Sinne des Wortes unverwundbar waren, verfügten ihre Feinde auch über ihre eigenen Medikamente, die ihnen wiederum ein gewisses Maß an Unverwundbarkeit verschafften. Wie dem auch sei: Die Medizin könnte die Medizin schlagen.

Nu lach je, beste moderne lezer, vol vertrouwen in je wetenschap en je superieure begrip van causaliteit. Je lacht om de eenvoudige aard van de Comanche en hun gebrekkige theorieën, hun aannames over oorzaak en gevolg. Jij hebt tenslotte een mobieltje en misschien zelfs een computer, geweldige wetenschappelijke prestaties, waar je trots op bent omdat je in dezelfde cultuur leeft als de mannen die deze wonderen hebben geschapen. Wat heel slim van je was: op het juiste moment geboren worden...

Laten wij ons nu eens voorstellen dat we met onze kennis terug in de tijd worden gestuurd en naar de Grote Vlakten worden gebracht. Dan zouden we, nobel als we nu eenmaal zijn, proberen deze naïeve mensen te leren wat oorzaak en gevolg is en waarom hun "medicijnen" niet werken. Correlatie is immers nog geen causaliteit!

Es war garantiert, dass wir uns streiten würden. Comanche-Krieger überschütteten uns mit unzähligen Geschichten darüber, wie ihre Medizin beispielsweise durch die Zugabe eines heiligen Steins stärker wurde und wie sie dadurch einen unmöglichen Sieg über einen stärkeren Feind erringen konnten. Und wie ihre Medizin sie im Stich ließ, als sie aus Unglück oder, schlimmer noch, aus Unaufmerksamkeit ein Gelübde nicht erfüllten.

Sie hatten ihre Medikamente immer bei sich und Ihr Überleben war der ultimative Beweis für die Wirksamkeit ihrer Medikamente.

Ze wisten door al deze bewijzen dat medicijnen werkten, dat kon niet anders. En onze banale preken over "wetenschap is een proces" of "wetenschap is zelfcorrigerend" of "we weten het nu" of "gouden-standaard gerandomiseerde proeven" of "bijgeloof" en ga zo maar door, die zouden alleen maar dienen om het vertrouwen van deze strijders te vergroten, niet alleen dat hun medicijnen werkten, maar zij zouden ook gesterkt worden in het besef dat wij zelf niet meer dan armetierige, zielige wezens waren die niets maar dan ook helemaal niets begrijpen van hoe de wereld in elkaar zit.

Het is maar de vraag of we nog met al ons haar op het hoofd onze tijdmachine zouden weten te bereiken...

William M. Briggs über sein neuestes Buch Alles, was Sie glauben, ist falsch: "Sind Sie ein Experte, ein Fachmann, ein Bürokrat, ein Lehrer, ein Professor, eine vierte Welle oder ein FvD?'er, een liberaal, een progressief of een conservatief en reken je jezelf op enigerlei wijze tot de opgeleide klasse, dan is de kans groot dat alles wat je gelooft verkeerd is." (Ich habe es noch nicht gelesen. Auf jeden Fall hat mich dieses Gleichnis sehr angesprochen.)

Das Gewirr wird immer klebriger, die Konstellation enger. Die ungezügelte Ausweitung der Hierarchie zeigt noch einmal ihre volle Pracht Ehrendoktorwürde für Marc van Ranst, mit dem sich wieder einmal ein Stück akademische Unabhängigkeit auf die Seite eines aktivistischen Medienakteurs stellt, der kaum mehr tut, als das Regierungsnarrativ zu propagieren.