De crisis van de moderne wetenschap wordt vaak verklaard uit politieke beïnvloeding, economische druk of collectieve angst. Die verklaringen veronachtzamen hoe die verschillende fenomenen met elkaar communiceren. De diepere oorzaak ligt namelijk in de media‑architectuur zelf: de institutionele reproductie van ‘betekenis’.
Waar mediapluraliteit verdwijnt, kunnen feiten niet meer concurreren met beleidsnarratieven. Dit essay betoogt dat de media de massavorming niet weerspiegelen. Ze zijn geen symptoom ervan, zij zijn de primaire aanjager. Zij vormen het psychologische ecosysteem waarin conformiteit wordt geproduceerd en kritiek onschadelijk wordt gemaakt.
Van corona naar cognitieve architectuur
De jaren 2020–2021 tonen op ongekende schaal hoe overheidscommunicatie evolueerde tot gedragssturing. Ruim meer dan een miljard euro, bijna het tienvoudige van eerdere jaren, werd besteed aan publieksbeïnvloeding, psychologisch onderzoek en narratiefonderhoud. De communicatie‑machine mat, modelleerde en moduleerde publieke perceptie.
Wat naar buiten toe leek op “luisteren naar de bevolking” was in werkelijkheid het construeren van draagvlak als beleidsvariabele in twee-wekelijkse cycli. De bevolking vroeg in de loop van 2020 niet meer om beleid; ze weerspiegelde de psychologische voorbereiding erop. Democratisch draagvlak was geen input, maar output van een institutioneel proces dat zichzelf bekrachtigde.
Epistemische afhankelijkheid
Waarnemen is interpreteren. Sinds Bartlett, Kahneman en Slovic weten we dat mensen geen feitelijke snapshots opslaan, maar betekenis construeren binnen mentale schema’s. Die schema’s zijn sociaal gedeeld en voorgestructureerd door bronnen van vertrouwen: de media. Zij voorzien de bevolking van een referentiekader – een gedeelde betekenisruimte waarin feiten herkenbaar en bespreekbaar worden.
Dit geldt net zo sterk voor wetenschappelijke bevindingen als voor nieuwsfeiten of politiek. Ook wetenschap bereikt burgers niet rechtstreeks. Tussen data en publieke kennis ligt altijd een communicatief filter. Wanneer die filterwerking homogeen wordt, verliest waarheid haar concurrerende werking. Afwijkende gegevens worden hergecodeerd tot “toeval”, “anekdote” of “misinformatie”. Zo ontstaat een informatie‑monopolie van bovenaf, met tegengeluid als desinformatie van onderaf.
De mediacratie in beeld
In de communicatiewetenschap is dit mechanisme uitvoerig gedocumenteerd. Iyengar en Kinder toonden decennia geleden al aan dat nieuws vooral bepaalt waarover we denken. Gerbner beschreef hoe langdurige mediablootstelling wereldbeelden cultiveert, Katz & Lazarsfeld zagen hoe interpersoonlijke communicatie vooral mediakaders bevestigt.
De coronajaren maakten deze mechanismen in hun volle werking zichtbaar: een empirische illustratie. “Met één mond praten” werd een openlijk beleden beleidsdoel. Talkshows, kwaliteitsmedia en overheidsvoorlichting klonken synchroon, zelfs met letterlijk herhaalde scripts. Zo werd de publieke sfeer een zelfversterkend ecosysteem waarin politiek, wetenschap en journalistiek hun legitimatie wederzijds leken te produceren.
Massavorming als mediaconstruct
Waar Mattias Desmet massaformatie beschrijft als een sociaal‑psychologisch proces dat ontstaat uit angst en autoriteit, laat een communicatiewetenschappelijke blik zien dat deze emoties pas greep krijgen binnen een uniforme informatie‑omgeving.
De eensluidende, mono‑informatieve media zijn dan ook geen Symptom van massaformatie, zij zijn de vormgevers ervan.
De klassieke theorievorming waarop Desmet voortbouwt – van Le Bon en Canetti tot Arendt – ontstond in een wereld zonder digitale netwerken, zonder influencers, zonder dag‑en‑nacht georkestreerde massacommunicatie in elk huishouden. Wat zij beschreven als collectieve geest, zien wij nu structureel verankerd in technologie en infrastructuur. De moderne massa is niet langer toevallig samengebracht op pleinen, maar permanent verbonden door dezelfde stroom van betekenissen.
Massaformatie is dus geen louter spontane psychologische hypnose meer, maar een door de technologische infrastructuur mogelijk gemaakte directe resonantie – een gelijktijdigheid van emoties, verhalen en morele oriëntatiepunten. De overheid levert richting, legitimiteit en middelen; de media geven vorm, ritme en continuïteit.
Waar pluraliteit verdwijnt, wordt angst niet langer gedeeld maar geconditioneerd. Juist wanneer alle kanalen dezelfde narratieve structuur volgen van ‘dreiging – offer – verlossing’ ontstaat de stille gehoorzaamheid die Desmet typeerde.
Media spiegelen dan geen gemeenschappelijke gemoedstoestand meer, zij voeden die. Geen participant in het proces, maar spelverdeler.
Wat zich aan de oppervlakte toont als een massapsychologisch fenomeen, is in werkelijkheid communicatief geregisseerde uniformiteit.
De paradox van vertrouwen
De mentale inertie van de moderne burger komt voort uit het streven naar cognitieve zuinigheid. Wie dagelijks wordt overspoeld door één samenhangend wereldbeeld, kan zijn wereld comfortabel beheersbaar en duidbaar houden. Zo bezien is vertrouwen eerder een energiebesparend mechanisme dan een deugd.
Het Gell‑Mann‑Amnesia‑effect laat dat haarscherp zien. Mensen herkennen onjuistheden zodra de media over hun eigen vakgebied berichten, maar zodra het onderwerp verschuift, herstelt het vertrouwen zich ogenblikkelijk: dezelfde bron die net nog ongelijk had, wordt weer autoriteit. De behoefte aan stabiliteit is sterker dan het streven naar waarheidsvinding.
Onze hersenen verkiezen daarom graag consistentie boven waarheid. Een enkel incident kan worden weggewuifd; het herzien van een wereldbeeld is desoriënterend. Dissonantie is minder comfortabel dan dwaling. Het is eenvoudiger om een ervaring te herinterpreteren dan het kader waarin die ervaring niet past, te verwerpen. Zo ontstaat niet enkel onverschilligheid, maar actieve zelf‑correctie in dienst van conformiteit.
Cognitieve dissonantie wordt opgelost door: “het zal wel meevallen”, “zij zullen het beter weten”, “de fout was vast uitzonderlijk.” Het is geen lafheid – het is overlevingsstrategie in een communicatief regime dat afwijking zwaar belast. Wie zijn eigen waarneming boven het collectieve verhaal plaatst, riskeert sociale uitstoting.
Zo wordt volgzaamheid rationeel gedrag: kritisch denken is niet verboden, het is ondoelmatig. De haarfijne ironie van de mediacratie is dat mensen zich vrij voelen terwijl zij voortdurend kiezen voor de vorm van zekerheid die het minste denkwerk kost. Of eigenlijk: juist omdat zij kunnen kiezen voor de variant met de minste inspanning.
De verloren pluriformiteit
Pluraliteit van media is geen luxe; het is het zelfcorrigerend vermogen van een samenleving. Zodra de media éénstemmig klinken, verdwijnt met de tegenspraak ook de mogelijkheid tot herziening. Waar geen botsing van perspectieven meer plaatsvindt, verstart kennis tot bevestiging.
We zien dit gebeuren als dezelfde boodschap overal wordt herhaald, hoogstens met een andere intonatie. De schijn van debat maskeert de feitelijke afwezigheid van verschil. Institutioneel omkaderde waarheid varieert nog slechts in toon en wordt niet meer fundamenteel uitgedaagd.
Wetenschap is zo verworden tot het decor van beleid. Haar gegevens krijgen pas betekenis nadat ze in de publieke verhaallijn zijn ingepast – de taal van “maatschappelijke relevantie”, “communiceerbaarheid” en “gezamenlijk belang”. Wat niet in dat register past, verdwijnt uit beeld: de ene keer ongemerkt, de andere keer openlijk gedefameerd.
De ironie is dat dit proces niet als censuur wordt ervaren. Niemand verbiedt immers iets; de harmonie doet het werk. Feiten die niet dissoneren worden geloofd omdat ze niet storen. Waarheidsvinding zou immers maar schuren en zelfs basisconventies kunnen laten wankelen. Het is bewonderenswaardig hoe de infrastructuur van kennis schijnbaar overeind wordt gehouden – zelfs met medewerking van academici zelf – terwijl academische output wordt gekortwiekt en misvormd, afhankelijk van een ingenomen positie of ‘agenda’. Net als in de journalistiek neemt ideologische bevlogenheid het in de academies over, ten koste van waarheidsvinding.
Daarom is de vraag eigenlijk niet eens hoe we de media moeten verbeteren. Dat kan niet. Wat we wel kunnen doen komt grotendeels overeen met de oproep van Mattias Desmet en Willem Engel: Blijven spreken – en dan vertaald naar de (technologische) actualiteit.
Het doorbreken van het mediamonopolie
Hervorming van binnenuit is futiel. De financieringsstructuur, wetgeving en sociale beloningsmechanismen van de journalistiek zijn geïntegreerd in dezelfde orde die kritisch moet toezien. Elke systemisch-interne remedie is recursief.
Maar buiten die kring bestaat wél handelingsruimte:
- Ondersteun alternatieve kanalen.
Podcasts, blogs en decentrale journals vormen de hedendaagse republiek van ideeën.
Deel, citeer, reageer, doneer; betekenis groeit met verkeer. Wees niet bang om je naam te koppelen, treed uit de comfortabele anonimiteit. - Verhoog de informatiedruk.
Niet één meesterwerk overtuigt, maar frequente, overlappende inzichten die het narratief doorprikken.
Herhaling maakt zichtbaar wat stilte verbergt. Ook in persoonlijke contacten, hoe moeilijk ook. Doseer voorzichtig. - Populariseer wetenschap.
Vertaling is geen trivialisering maar democratisering.
Kennis die niet uitlekt bestaat maatschappelijk niet. - Zoek de arena en herhaal met variatie.
Dien artikelen in, spreek mee, reageer.
Communicatiewetenschap leert dat herhaling met nuance de sterkste vector van overtuiging is. - Verbreding van toon en taal.
Spreek in meerdere registers: rationeel, persoonlijk, moreel.
Ethos, logos en pathos zijn geen alternatieven maar dimensies. - Zeg betaalde media op zodra je ze betrapt op onjuiste beleidsondersteuning.
Dat is de lastigste. Want dan wordt ‘onjuist’ ineens je eigen oordeel en moet je afstand doen van vertrouwde stemmen. Het gaat niet om het droog zetten van krantenmagnaten of het mediapark. Die krijgen hun geld toch wel want zonder hen heeft de overheid een probleem.
Waar het vooral om gaat is het zuiveren van je eigen input: begrijp in elk geval dat je alleen krijgt te horen wat je wordt geacht te denken.
De taak van de onafhankelijke denker is niet enkel blijven spreken und kritisch luisteren, maar ook blijven zenden, blijven delen – in veel stemmen, veel vormen, op veel plaatsen. Tegenmacht wordt niet geboren uit consensus, maar uit meervoudige weerklank.
Conclusie: de onzichtbare strijd
De ware Kampf um die Wissenschaft wordt niet gestreden in laboratoria of op universiteiten, maar op het scherm, door luidsprekers, op papier. Deze voorzien de samenleving -en dus de politiek- van betekenisvolle, semantische zuurstof. Zolang de distributie van betekenis centraal wordt aangestuurd, blijft wetenschap alleen functioneel als decoratie van beleid.
De emancipatie van kennis vraagt niet om nóg meer data, nog meer van dezelfde feiten. Wat er nodig is zijn meer diverse kanalen, meer dissonant geluid. De traditionele media zijn in Nederland, op een enkele -als extreemrechts afgeschilderde- uitzondering na, in feite één kanaal geworden. Media-organisaties zijn doorgegroeid van ‘luizen in de pels’, van kritische intellectuele burgers, naar het overheidsdepartement Communicatie en Voorlichting, maar dan wel met de quasi-onafhankelijke positie die NGO’s vaak innemen.
Het doorbreken van de mediacratie is niet louter een kwestie van ‘vrijheid van meningsuiting’, noch van de kwaliteit van data of feiten.
Het doorbreken van de mediacratie is de noodzakelijke voorwaarde voor intellectuele overleving – en daarmee voor het voortbestaan van het mens‑zijn zoals wij dat nu waarderen.
Verantwortlichkeit
De empirische gegevens in dit essay zijn gebaseerd op het eerder verschenen tweeluik De Mediacratie I und De Mediacratie II (2026) waarin de mediagerelateerde uitgaven en communicatiestructuren van de Nederlandse overheid tijdens de coronaperiode zijn geanalyseerd. Alle bedragen zijn ontleend aan openbare rijksbronnen, Woo‑publicaties en rapporten van de Rekenkamer.
Chapeau! 👏👍🙏
Ik lees net in het AD-online een artikel over het hogere aantal overlijdens na corona. De hoofddemograaf van het CBS beweert dat het vermoedelijk de verslechterde gezondheidstoestand (door corona?) van mensen is die de extra overlijdens veroorzaken. Mooi voorbeeld. Nergens op gebaseerd, onderwerp snel afgehandeld. Hij zal toch wel beter weten?
Top artikel weer Anton!
Ik heb Ruben van Gaalen al eerder betrapt op leugentjes voor bestwil.
Op X heb ik ook gereageerd op zijn uitleg:
“Dit hadden we een paar jaar geleden niet verwacht” zegt @RubenvanGaalen van het CBS.
Nou, wij wel.
Als zo ongeveer de hele bevolking met ongetest genetisch gemodificeerd materiaal wordt ingespoten, zegt het iets over je eigen competentie als je niet bedacht bent geweest op slechte gezondheidsuitkomsten.
We zijn overgeleverd aan losgezongen technocraten. Let goed op jezelf!
Zie X
Mooi, zeer inhoudrijk, essay. Voelt soms wel een beetje als het kip en ei probleem. Ik bedoel, zijn de media de motor van de massavorming, of is de massa de motor voor de mediavorming?
‘Wie dagelijks wordt overspoeld door één samenhangend wereldbeeld, kan zijn wereld comfortabel beheersbaar en duidbaar houden. Zo bezien is vertrouwen eerder een energiebesparend mechanisme dan een deugd’
Ik beschouw het als decadentie. Het comfortabele geloof in make believe. Het grote verhaal dat een ieder volgt doet de wereld verklaren. Maar zo makkelijk laat de wereld zich niet kennen. Je moet er wel je best voordoen (als in het schaken van een uitmuntende liefde).
‘De behoefte aan stabiliteit is sterker dan het streven naar waarheidsvinding.’
Toch is er niets stabieler te bedenken dan waarheid. 2+2=4 is waar en heeft geen verhaal nodig om het waar te zijn. 2+2=5 daarentegen, om dat waar te laten zijn… en dit is wat media zo verslavend maakt, een constante zoektocht van de consument naar waarheid (die niet in de media te vinden is).
‘Wie zijn eigen waarneming boven het collectieve verhaal plaatst, riskeert sociale uitstoting.’
Je krijgt er wel stabiliteit voor terug (want het vinden van waarheid als in 2+2=4 geeft stabiliteit)
‘Feiten die niet dissoneren worden geloofd omdat ze niet storen.’
Feiten die niet dissoneren beklijven ook niet, dat maakt het geloof in die niet dissonerende feiten zo zinloos, als vluchtige dromerijen.
‘De taak van de onafhankelijke denker is niet enkel blijven spreken, maar ook blijven zenden, blijven delen – in veel stemmen, veel vormen, op veel plaatsen.’
Een dagtaak ja. Wat zeg ik: een full time job! -goed tegen de bestrijding van de verveling en een therapeuticum voor hen die wat al te makkelijk denken de wereld naar hun hand te kunnen zetten.
‘Waarheid’… wat is dat. Ik kijk liever naar waarheidsvinding: een zoektocht, een proces. Waarheid (consensus?) is in veel wetenschappen in afwachting van een betere hypothese.
Een wiskundig voorbeeld (niet zozeer een waarheid alswel een circulaire definitie: zo zijn de symbolen immers gedefinieerd) is niet op alle domeinen van toepassing.
De kip-ei vraag: Er zijn honderden miljoenen besteed aan het in de juiste richting manipuleren van de massavorming. De overheid identificeert zich duidelijk als de kip.
Sommige bevindingen/”hypothesen”/natuurwetten mogen zich gelukkig prijzen dat zij het eeuwige waarheidsgehalte bezitten (Aristoteles). Zoals de stelling 2 + 2 = 4.
En toch zondigen vele wetenschappers tegen dergelijke elementaire waarheden.
M.i. is dat juist één van de grote problemen in de huidige wetenschap.
En dat staat los van de door jou heel goed beschreven kwalijke rol van de media.
Zie mijn andere reactie.
Goed stuk! En wie dit in de reguliere media geplaatst krijgt wint de hoofdprijs…..
“En de haan kraaide (driemaal)”, de kip (overheid) wil het niet horen, het is/wordt ons zelfs verboden om vragen te stellen. Met hulp van de media worden de meesten geïndoctrineerd. Sturing richting mbo-opleidingen en het liefst bij defensie gaat minder ondermaatse hbo- en universitair afgestudeerden opleveren… De invloed, door beleid en media, is in het onderwijs schokkend dus ook de kinderen wordt al heel vroeg verteld dat je maar beter het verhaal van de kip kunt geloven anders zwaait er wat. Mijn kleinkinderen horen thuis de haan kraaien maar doordat we steeds zeggen “praat en schrijf maar een beetje mee” lukte het om goede cijfers te halen tot vorige week bij het stemmen in de klas “ben je voor of tegen de planeet”. Een zeer breed begrip met de uitleg dat alle thema’s zoals Oekraïne, klimaatverandering, vaccinaties en antiSinterklaas erkennen zonder bevragen VOOR de planeet is en als je er wel vraagtekens bij hebt ben je TEGEN de planeet. Dat ging mijn kleinkinderen te ver dus riepen ze “wat een bullshit!” en kwamen van streek thuis want het gaat hun punten kosten… Hopen dat het overwaait, ze zijn toch bijna altijd vrij van school door het het extreem vele ziekteverzuim en/of afwezigheid door familie omstandigheden van de docenten.
Belangrijk inzicht. Feitelijk is het een aanvulling op het boek Totalitarisme van Desmet: als op dit boek een kritiek op zijn plaats is, is het namelijk het onderbelichten van de kracht van de media.
Als aanvulling op dit betoog zou ik nog Chomsky’s analyse van de veilige en comfortabele weg willen noemen.Deze weg wordt namelijk niet alleen begaan door de lezers , maar ook door de schrijvers binnen de traditionele ( oude, mainstream) media.
Een pregnant voorbeeld is de vaccinatie discussie. Er zijn nauwelijks journalisten die hier over willen schrijven, er zijn nauwelijks artsen die zich willen uitspreken en het merendeel van het volk wil liever mee lopen in het straatje van het RIVM, ook al liggen daar onderzoek, beleidsbepaling en uitvoering in één hand en wordt enkel vragen stellen al bestempeld als moreel verwerpelijk. Dank Anton
Het heeft er alle schijn van dat we zowel door de reguliere als de meeste alternatieve media in de maling worden genomen.
Zo werd bij de belangrijkste alternatieve media door deelnemers aan kritische discussies over coronavaccins vaak gezegd dat ze geen antivaxers waren. Als een voor de meesten overbodige (geen risicogroep), nauwelijks geteste en op basis van een experimentele (mRNA) technologie vervaardigde injectie echter luidkeels (in de reguliere media) opgedrongen wordt als noodzakelijk, veilig en effectief, zou een weldenkende persoon ook het nut van andere vaccinaties in twijfel gaan trekken.
En als er deskundigen zijn die in een door een computerprogramma aan elkaar gepaste fragmenten genetisch materiaal geen virusgenoom, maar een “unique and complete rearrangement of [human] genomic elements” ( https://web.archive.org/web/20031121154716/http://www.chronixbiomedical.com/Research/press_release3.html ) zien en de enige andere aanwijzing voor het bestaan van SARS-virussen een giftig soepje is waarin cellen afsterven (zogenaamd als gevolg van het virus), waarom blijven alternatieve media dan zo hardnekkig vasthouden aan de lablektheorie?
In de nieuwe media is meer ruimte voor verschillende meningen, debat en onderzoek zonder gesjoemel met cijfers e.d. maar ook daar zijn mensen die hun mening belangrijker vinden dan de mening van een ander met en zonder onderbouwing. Ik zie dat niet als in de maling nemen of genomen worden. We zijn allen heel erg en heel lang (al) in de maling genomen met de mainstreammedia voorop dus laten we het goede voorbeeld (blijven) geven! Onze vrijheid, zelfbeschikking en vrijheid van meningsuiting staan op losse schroeven en deels al omgevallen. De mensen die hun nek uit steken om dat te herstellen steun ik volledig en bewonder hen om hun moed!
Wie geen antivaxer is, zal zijn kinderen nog steeds lek laten prikken en de lablektheorie zet de deur wagenwijd open voor een volgende periode van virusterreur. Het gaat hier dus om belangrijke kwesties.
Het lijkt erop dat er een verhaaltje is voor goedgelovige burgers en (tenminste) een verhaaltje voor achterdochtige dat daar weinig van afwijkt. Het lijkt er ook op dat er mensen zijn die er voor betaald worden laatstgenoemde verhaaltjes aan de man te brengen, zogenaamde poortwachters (gatekeepers), en die verdienen natuurlijk geen steun en bewondering.
Wie de poortwachters zijn en wie degenen die alleen maar in de poortwachtersverhaaltjes geloven doet er mijns inziens niet zoveel toe. Belangrijker is het besef dat er wellicht schrijvers en verspreiders van verhaaltjes zijn die als nonfictie verkocht worden, maar verzonnen zijn.
Test.
merkwaardig, ik kan geen berichten meer posten hier….. Te lang?
Jeroen lukt het wel om iets te posten… Het is mij niet bekend dat de lengte een factor is. Misschien het aantal hyperlinks? Of is het een dump van AI-output? Daar kunnen ook storende elementen in ziiten.
Nee allemaal niet… Ik snap het niet…
Deze korte posts doen heet wel.
Kun je het mailen? Dan probeer ik het eens.
Het is ook bijzonder dat de algoritmes van de social media wordt verweten dat die de misinformatie in stand houden. Ze zorgen er namelijk voor dat gelijkaardige berichten op je tijdlijn verschijnen.
Het omgekeerde is natuurlijk ook het geval. Het algoritme zorgt er ook voor dat er geen diversiteit is op je tijdlijn. Dus ook het narratief zal door dit algoritme zichzelf versterken.
Dit gebeurt nu ook bij AI. Buiten dat er in de software hier beperkingen zijn opgelegd, AI mag constitutionele zaken niet ter discussie stellen bijvoorbeeld, zal ook AI “meeste stemmen gelden” hanteren.
Wat mij in dit verhaal wel opvalt is de energie die gestoken wordt in het sturen van de mening. Neem daarbij de moeite die gedaan wordt om X te beperken, dan zou je tot de slotsom komen dat er een specifiek doel is waarnaar gestreefd wordt.
Als namelijk ook de informatie die het narratief bevraag verdwijnt, dan heb je helemaal voor elkaar dat je de meningen kunt kneden in de richting die je wilt.
Alles bij elkaar kom ik dan bij de WEF uit en dat dit niet “zomaar” en clubje is…..
Al sinds de wereldwijd gelijkluidende aftrap van het coronabedrog in 2020 was duidelijk dat er een agenda uitgerold wordt. Het WEF is zowel zichtbare denktank als uitvoerder. Ik ontkom in elk geval niet aan de gedachte dat daarboven een sturend orgaan zit, zeker omdat het – zelfs jaren later – nog altijd op dezelfde wijze doorgaat.
Prima stuk, Anton!
Mooie beschrijving van het mechanisme waarin we elkaar beïnvloeden en onze eigen waarheid “creëren”. Dat is exact wat alle reacties op deze post doen, in je eigen bubbel blijven en elkaar bevestigen hoe we in elkaars waarheid geloven en de buitenstaanders voor gek verklaren, ze snappen er immers toch niks van!?
Goed voorbeeld van een meningsuiting: iets constateren en blijk geven van afkeuring zonder verdere opgaaf van redenen.
Iedereen mag zich natuurlijk uitspreken hoor – maar het zou de discussie vooruit helpen als er ook iets inhoudelijks wordt gemeld. Vergissen we ons allemaal? Waarin dan en hoe, wat klopt er niet aan het artikel? Ik hoor het graag.
Nou, dan heb je vast niet alle reacties gelezen.
Want ik laat nog wel eens een kritisch geluid hier horen hoor. In algemene zin ben ik het wel eens met wat op deze bubble gezegd/geschreven wordt. Maar soms ook helemaal niet.
Maar zou wel helpen, zoals Anton schrijft, als je aangeeft wat je inhoudelijke kritiek is op het artikel. Dan kunnen we de “messen slijpen” op zoek naar De Waarheid…..
Dus: ik ben heel benieuwd waar je meent dat de bubble hier “niet deugt” c.q. in strijd is met de wetenschap/empirie/logica.
Ik vind dit een hele goede en plausibele analyse van hoe de massa wordt bespeeld. Toch wringt er iets. En dat is de rol en het optreden van de wetenschappers zelf.
Ik ben van oordeel dat de wetenschappers bij zowel universiteiten als bij instituten zoals het RIVM, KNMI en TNO zich ook zonder pers uit hun eigen echoput zouden moeten verheffen. Juist zij zouden minder naar de pers moeten luisteren en hun Aristotelische wetenschappelijke kompas moeten laten werken. En dat doen ze vrijwel structureel niet. Dat is echt zeer zorgelijk. De wetenschappers zelf en de wetenschappelijke instituten zijn in het algemeen door en door rot.
*Vervolg 2*
Hierbij speelt de ideologie van vele wetenschappers een grote rol, waardoor ze de feiten niet meer nauwkeurig waarnemen. En natuurlijk de gevestigde belangen, zoals door Kuhn al meer dan zestig jaar geleden is vastgesteld: vanwege financiële belangen is het lastig om tegen het overheidsbeleid in te gaan. Je mist daardoor de funding van je volgende onderzoek. Dat is wat jij de systemische gevangenschap noemt.
Het hele wetenschappelijke bedrijf is zo rot als een mispel. Dat staat los van de mediacratie. Wetenschappers zijn gewoon geen wetenschappers meer. Je remedies steun ik natuurlijk van harte: blijf je uitspreken tegen de onzin!
De wetenschappers die aarden en zich opwerken binnen een instituut zijn niet zo rebels Jan. Ik ken er zelf die zijn overgeplaatst of hun heil bij een andere vakgroep moeten zoeken. Dan leer je je eigenwijzigheid gauw af, binnen je werkomgeving.
Het staat ook niet helemaal los van de mediacratie. Academici voeden zich bij uitstek met info van de kwaliteitsmedia. Als ze bijvoorbeeld positief over windmolens rapporteren, dan zijn ze goed bezig, vinden ze. Hun wereldbeeld wordt voorgekauwd door talkshows, NRC en Volkskrant.
Ook bij het ‘doorprikken’ van flut-onderzoeken zouden onafhankelijke media een rol kunnen spelen. Het tegendeel gebeurt, hebben we geleerd van de coronaperiode.
Wetenschappelijke uitgeverijen (ook ‘media’) zijn al geen haar beter.
ik snap dat. Maar ze hoeven niet rebels te zijn. Ze hoeven “alleen maar” logisch te blijven denken. Maar zelfs dat doen ze niet. Ok, je moet er een beetje moed voor nodig hebben om een ander geluid te laten horen. En de media indoctrinatie speelt daar natuurlijk ook wel een rol bij. Maar ik vind het toch wel heel zorgelijk dat wetenschappers zich zo laten ringeloren.
Je weet ongetwijfeld dat Maurice veel contacten heeft in de innercircles. Die heeft dat ook bij herhaling geconstateerd dat ze tegen hem eerlijk zijn/iets anders zeggen dan in de media. Ze liegen dus in het openbaar.
Ik vind dat die wetenschappers dan echt niet deugen. Daarom vind ik de wetenschappers “rot als een mispel”. Los van hoe groot de invloed van media daar bij is…. Dus ik ben het niet met je oneens. Maar ik leg de verantwoordelijkheid veel meer bij die wetenschappers dan bij de media. Jij draait dat om. Daar heb ik echt moeite mee. Te meer omdat elke onbenul weet dat media uit zijn op hypes en geen zuivere motieven hebben. Dus vind ik dat je zeker van wetenschappers mag verwachten dat ze zich zeer beperkt laten beïnvloeden door media. Laten ze zich dat wel, dan ligt dat niet aan die media maar aan het feit dat die wetenschappers geen echte wetenschappers zijn.
Het is niet “of” maar “en”. Zelfs “en en en en”: Wetenschap, onderwijs, politiek (overheid), media. In willekeurige volgorde met (financiële) belangen (verstrengeling). Moedige mensen met rechtvaardigheidsgevoel en logica zijn in de minderheid. Kijk het vreselijke spel wat er nu gaande is in de media en de politiek. Afschuwelijke plaatjes en Lubach zijn item over een politieke partij duurde maar voort met zeer intelligente mensen wegzetten als dom en slecht enz. Alles is geoorloofd als je in die bubbel zit. Een heel groot heftig dossier wordt klein gemaakt met “wat Nederlandse modellen zijn betrokken”. Wie geven opdracht voor al deze sturing? Antwoorden zijn nu te vinden in dat grote afschuwelijke dossier dus het zouden gouden tijden kunnen zijn voor journalisten want ook de wetenschap is gestuurd zo blijkt uit de eerste drie miljoen documenten. Wat een rottigheid, vergeef mij mijn woordkeuze.
Ja, jij hebt hoge verwachtingen van ‘wetenschappers’. In een ideale wereld zou dat ook moeten kunnen. Het is inmiddels helaas duidelijk geworden dat het percentage zelfstandige denkers, zeker onder geïnstitutionaliseerde wetenschappers, niet anders is dan onder de rest van de bevolking. 5%, 10%? Misschien zijn het er wel meer maar die laten dat dan in elk geval niet merken en anders filtert het instituut hen er wel uit. Dan wordt dat percentage nog lager. In de top van de piramide het laagst.
Je kunt het die personen wel verwijten -“jullie moeten kritisch, wijs en integer zijn”- maar als je er anderen neerzet, gebeurt na verloop van tijd weer hetzelfde en zal het systeem toch weer de meest compliant functionarissen belonen en naar boven stuwen.
Zo’n patroon kan alleen van buitenaf worden gefileerd. Dat vond ik een taak van de media – ooit. De transparantie-eis is echter totaal vergeten en de media dwingen dat ook niet meer af. Ook journalisten zijn ingekapseld in grote conglomeraten, snakkend naar de gunst van bevriende wetenschappers die een scoop kunnen leveren. De grootste flut wordt met veel bravoure geroeptoeterd door ‘wetenschapsjournalisten’.
Vandaar mijn hoop op de alternatieven en informatiedruk van onderaf. Jij hebt natuurlijk gelijk dat die waakhondfunctie van de media niet eens nodig zou moeten zijn. Maar dan zouden de systemen andere incentives moeten hebben. Wetenschappers zouden zelf op transparantie moeten staan. Dat wordt ‘m niet binnen een instituut dat als eerste doel heeft zichzelf te continueren. Het geldt voor elke autoriteit en alle machtsconcentraties: zonder transparantie en scherpe controle -noem het wantrouwen- zal het altijd fout gaan. Zeker in miljardenmarkten zijn de belangen gewoon te groot, zowel persoonlijk als institutioneel als nationaal als geopolitiek. Dan denkt een wetenschapper: Wat moet ik daar als eigenwijs mannetje eigenlijk in betekenen…
Ik ben het 100% met je eens. Het toont aan dat de “wetenschappers” en hun instituten door en door verrot/vermolmd zijn. De mensen die daar werken verdienen de naam wetenschapper niet, m.u.v. wellicht die 5 a 10%.
En de media laten het gebeuren c.q. doen er het zwijgen toe c.q. helpen er nog een handje bij ook.
Op het werk heb ik te horen gekregen dat ik “hetgeen niet wordt gezegd” bespreekbaar maak.
Er wordt ook bij aangegeven “je moet dat niet overdrijven”.
Zie hier de “schimmendans” die plaats vind.
We zijn blij dat je kritisch bent en je mond niet houd, maar pas op, het kan ook teveel zijn.
Je kunt dus 100% gelijk hebben met hetgeen je zegt, maar het mag niet teveel zeer doen. Je wordt dus geïntimideerd/gewaarschuwd dat je ook te ver kunt gaan.
Dit is de tweeledige situatie waar ook die wetenschappers in zitten. Ze weten dat het niet klopt, maar om dan degene te zijn die de knuppel in het hoenderhok gooit…..
Met als voorbeeld gerenommeerde collega’s die gecanceld zijn en hun reputatie en baan verloren zijn. Alleen de emeritus hoogleraren die niets meer te verliezen hebben blijven aan het woord.
Binnenskamers geven ze hun mening, in de openheid volgen ze de consensus.
Zolang men de mond blijft houden, het voorgeschreven narratief blijft volgen, gaat er niets veranderen. Gezamenlijk opstaan is iets wat we ofwel verleerd hebben, of nooit hebben gehad.
Ik weet dat dit niet de bedoeling is van uw artikelen en forum echter wil ik toch dit liedje delen (inmiddels al 10 jaar oud) van een activistisch artiest waar ik het qua activisme vaak niet mee eens ben geweest, maar moralistisch vaak wel.
Want activistischis de desbtreffende zanger te eenzijdig (zit op een muzieklabel van een klasgenoot en nog steeds vriend van Prins Harry uit Engeland, claimt echter een anarchist te zijn) en is dus alles behalve pluriform om het zacht te zeggen.
Echter blijft dit nummer hout snijden, hoe simpel het ook mag zijn het raakt m.i. de meeste titels van de punten die u benoemt. https://www.youtube.com/watch?v=N9ixUlfFVmY.
Waarschijnlijk had u dit 10 jaar geleden sowieso niet geaccepteerd, is mijn vooroordeel, op basis van uw introspectieve en inhoudelijke artikelen. En aagezien dit geen muziek forum is begrijp ik het dat dit niet toegelaten kan worden.
Het lied dekt echter een emotionele lading.
Groeten,
Teun
Met zo’n motivatie kan ik niet weigeren 🙂
(maar maak er geen gewoonte van svp)