Een tussendoordenkertje van een 'biostatisticus' uit het Belgische Leuven. Lees het screenshotje even, het artikel voegt weinig toe al is daar vast nog meer fraais uit te halen. Van een (bio)statistiscus zou je toch niet verwachten dat hij bedoelt dat die 45% er niet had hoeven liggen... Maar wat bedoelt hij dan met "bijna de helft"? Wij rekenden het voor je uit.
Erratum: Berekening A was niet juist. Het duurde even voordat ik de fout begreep dus ik heb hem laten staan als puzzel-uitdaging en om aan te geven hoe makkelijk het is om te kort door de bocht te gaan. De aangepaste -en hopelijk definitief juiste- berekening is Berekening B.
Wie rekent er mee
Berekening A
Eens kijken: 74% van de Belgen is gevaccineerd.
We gaan voor het leesgemak uit van 100 patiënten.
Als het vaccin helemaal niet zou helpen, zouden 74 van die 100 patiënten gevaccineerd zijn.
Het zijn er echter slechts 55, dankzij de vaccins.
55 in plaats van 74: dat is een effectiviteit van 27%.
Dus als de 45 ongevaccineerden zich hadden laten prikken, waren het er 27% minder geweest: 12. Die hadden er dus niet hoeven te liggen. We laten leeftijdsverschillen tussen de on- en gevaccineerden even erbuiten, dat zou het namelijk nog erger maken.
Die 12 van de 100 noemt de biostatisticus: 'bijna de helft van de patiënten'.
Het antwoord volgens berekening A is dus: Volgens de biostatistiek is 12% gelijk aan "bijna de helft".
Berekening B
Berekening A bleek dus te kort door de bocht. Diverse rekenaars schoten te hulp, waardoor ik tot de volgende som kom:
- Gegeven: populatie van 1000, waarvan 73% gevaccineerd
- Gegeven: 100 ziekenhuisopnames, waarvan 55% gevaccineerd
- 730 gevaccineerden leiden tot 55 zkho = 8%
- 270 ongevaccineerden leiden tot 45 zkho = 17%
Als die 270 gevaccineerden zich zouden laten vaccineren, zouden ze in plaats van 17% nog maar 8% opnames opleveren, dat zijn er 20 in plaats van de huidige 45.
Dan bespaar je dus 45 – 20 = 25 opnames van de 100. Dat is dus 25% minder opnames.
Het goede antwoord volgens berekening B is dus: Volgens de biostatistiek is 25% gelijk aan "bijna de helft".
Wat zegt dit nu?
Het zegt allereerst iets over dat rekenen soms lastiger is dan je denkt en dat je je model moet aanpassen als er feedback komt.
Het zegt iets over de 'journalist' (ik zou zo werkelijk een ander beroep kiezen als ik zo werd genoemd), die schrijft het op en de redactie is er blij mee.
Het zegt iets over de biostatisticus, die krijgt vast schouderklopjes van de zorgcapo's. De ongevaccineerden krijgen de schuld van een bijna-verdubbeling van de IC-opnames.
Factcheckers zijn ook vaak 'journalisten'. Denk daaraan als je weer eens een factcheck tegen komt.
Medici en biostatistici gaan 'plausibiliteitscontroles' doen op de data van CBS. Waar moet CBS anders de expertise vandaan halen dan bij het rivm? Toch niet bij rechttoe-rechtaan data-analisten...?
P.S.: Inmiddels duiken er van verschillende kanten schrikbarende berekeningen op over oversterfte en mogelijke relatie tot vaccinaties, ook in verhouding tot wat ze voorkomen hebben. Er wordt aan gewerkt. Zodra er een doortimmerd en aannemelijk onderbouwd verhaal is, volgt er een post over. De reverse-engineered data zijn in elk geval binnen, bij afwezigheid van CBS-activiteit.
Stay tuned!
