Goedemiddag bij de PEC drs. Steigstra. Zweert u dat…?
Jazeker
U bent in de media bekend als Zolderkamertjesstatisticus en Leunstoelepidemioloog, vandaar dat we u uitgenodigd hebben om een aantal vragen te beantwoorden.
Prima
- Hebben de vaccins een einde gemaakt aan de pandemie?
- Er wordt beweerd dat vaccinatie sterfte tijdens de Deltagolf heeft voorkomen. Klopt dat?
- Waren de vaccins inderdaad 95% effectief en veilig?
- Studies toonden aan dat de sterftekans na vaccinatie 30% lager is. Klopt dat?
- Critici beweren dat de oversterfte juist zit bij gevaccineerden. Zijn daar aanwijzingen voor?
- Critici zijn in staat om de oversterfte te voorspellen aan de hand van de vaccinatiecijfers. Heeft u daar voorbeelden van?
- De overheid beweert dat vaccinatie ernstig ziek worden en IC opnames voorkomt. De cijfers van NICE laten heel iets anders zien. Is dat bij u bekend?
Het imaginaire verhoor van Herman Steigstra zou er zo uit kunnen zien. Gebeurde dat maar; de antwoorden liggen klaar. En dan gaat het hier alleen nog maar over de vaccins.
Veilig en effectief? Een toetsing van zeven claims over de coronavaccins
Bij de introductie van de mRNA vaccins werd ons verteld dat deze “Veilig en effectief” waren. Ook werd geclaimd dat corona stopte “dankzij de vaccins”. Voortdurend verschijnen er nieuwe studies die dat zouden bevestigen, maar is dat ook zo? Om te toetsen welke beweringen wel of niet waar zijn, formuleren we een zevental hypothesen, die we gaan toetsen op falsificeerbaarheid.
- Vaccinatie maakte een einde aan de pandemie.
- Vaccinatie heeft sterfte tijdens Deltagolf beperkt.
- Het vaccin was 95% effectief, geen ernstige schade.
- Vaccinatie gaf 30% minder sterfte.
- Oversterfte zat bij ongevaccineerden.
- Vaccinatie voorkwam ernstige ziekte.
- Het vaccin gaf vaccinatieschade.
Vrijwel elke studie die het verband tussen (over)sterfte en vaccinatie onderzoekt, doet dat door de bevolking achteraf te verdelen in twee groepen: wel en niet gevaccineerd. Door deze verdeling wordt verondersteld daarmee twee identieke representatieve groepen te hebben verkregen. Door de sterfte(kans) in beide groepen met elkaar te vergelijken, wordt de suggestie gewekt een maat voor het verschil in sterftekans te krijgen tussen wel en niet gevaccineerden.
Vele storende invloeden liggen echter op de loer: verschillen in gezondheidssituatie, nauwkeurigheid van registratie van de vaccinaties en nog vele andere factoren die de uitkomsten en daarmee de conclusies ernstig verstoren. Bij een hoge vaccinatigraad van 90% kan een afwijking van 1% bij de gevaccineerden, die onterecht worden overgeheveld naar de ongevaccineerden, de sterfte bij de ongevaccineerden met 10% verhogen.
In deze analyse gaan we niet uit van de individuele sterftekansen, maar van de bevolking als geheel. We verleggen zo het probleem van een goede referentiegroep samen te stellen naar de sterftekans voor de gehele bevolking.
Hypothese: Vaccinatie maakte een einde aan de pandemie
Dit lijkt de meest verspreide desinformatie. Het lijkt veroorzaakt door het bijna samenvallen van het verdwijnen van corona en de start van de vaccinaties. Een sprekend voorbeeld is de kamerbrief van 23 maart 2021 die Minister De Jonge naar het parlement stuurde, waarin hij het succes van de vaccinatie schetste. Daarin vinden we deze grafiek als onderbouwing voor het succes van vaccinatie bij de zorginstellingen.
We zien hier echter dat het vastgestelde aantal besmettingen al sinds eind december 2020 aan het dalen was. Het vaccineren van de bewoners van de zorginstellingen begon pas medio januari en de volledige bescherming zou pas in februari zijn bereikt.
De daling in december 2020 kan dus niet het gevolg geweest zijn van het vaccineren in 2021. Eventueel hadden we wel een snellere daling kunnen zien, maar ook die blijft uit. Lees meer in Einde corona dankzij vaccinaties?
Andere leeftijdsgroepen geven hetzelfde beeld: geen versnelling van de daling na de start van vaccinatie. Deze claim is dus volledig onbewezen. Bovendien zagen we dat er enkele maanden later een nieuwe coronagolf kwam, die evenveel slachtoffers eiste als de eerste golf: de Deltagolf.
 | Hypothese: Vaccinatie maakte een einde aan de pandemie |
Hypothese: Vaccinatie heeft sterfte tijdens Deltagolf beperkt
Ondanks de geclaimde bescherming van het vaccin van 95%, verscheen eind oktober 2021 een sterftegolf die werd toegeschreven aan corona. In die periode overleden 8743 meer mensen dan verwacht. Het aantal extra overlijdens tijdens de eerste golf was met 8605 dus zelfs nog iets minder. Maar wat zagen we hier?
Om een uitspraak te kunnen doen over de gevaccineerde sterfte tijdens de Deltagolf in vergelijking met de ongevaccineerde, hebben we goede cijfers nodig. Er wordt vaak gedacht dat die er niet zijn, maar op 23 februari 2024 heeft het CBS deze toch onverwacht gepubliceerd: Covid-vaccinatiestatus en sterfte. Het eerste artikel dat we publiceerden aan de hand van deze cijfers was Vaccin geeft geen bescherming meer tegen corona en meer specifiek over de Deltagolf dit artikel: Het grote geheim van de Deltagolf.
De 23 februari cijfers geven voor de jaren 2021 en 2022 per week de sterfte opgesplitst naar vaccinatiestatus, voor zowel covid-19 als alle oorzaken, precies wat we nodig hebben! Lees voor een uitgebreidere beschrijving bovenstaande artikelen. Hier volstaan we met de cijfers specifiek voor de Deltagolf (oktober 2021 t/m december 2021).
Tijdens de coronapandemie waren er voor de sterfte aan covid-19 twee tegenstrijdige bronnen: die van het CBS zelf en het RIVM. Deze liepen synchroon in het begin van de pandemie maar liepen steeds verder uit elkaar. Tijdens de Deltagolf was dit verschil opgelopen tot een factor 3.
We gaan eerst uit van de sterfte aan covid-19 volgens de cijfers van het CBS. Immers, vrijwel alle benodigde cijfers vinden we in de 23 februari cijfers van het CBS. Het CBS hanteert voor covid-19 als doodsoorzaak een ander criterium dan het RIVM.
In deze grafiek zien we de wekelijkse sterfte aan covid-19, omgerekend per 100.000 inwoners als gestreepte lijnen. Rood is gevaccineerd en groen ongevaccineerd. We zien in deze grafiek dat gevaccineerden een voordeel hebben van ongeveer 1 Covid-overlijden per 100.000 per week. Dus vaccineren helpt iets, maar zeker geen 95%.
Als de Covid-sterfte daalt vanaf dec 2021, zien we het voordeel van gevaccineerden nog steeds groeien, terwijl dat toch op het Covid-hoogtepunt het grootst zou moeten zijn.
Er resteert echter een deel van deze sterftegolf, die niet aan covid-19 toegeschreven kan worden. Dat zijn de getrokken lijnen, dus de sterfte aan andere oorzaken dan covid-19. We zien hier het omgekeerde effect: gevaccineerden hebben een hogere sterftekans aan overige oorzaken dan ongevaccineerden. Het verschil is vrijwel gelijk aan het verschil aan sterfte aan covid-19. Sinds november is de kans om als ongevaccineerde aan een andere oorzaak dan covid-19 te overlijden zelfs kleiner geworden dan verwacht. Je zou dat kunnen vertalen als: corona verkleint de kans om te overlijden aan een andere oorzaak dan covid-19.
We kunnen voor de cijfers voor covid-19 als doodsoorzaak ook de 70% lagere RIVM-cijfers gebruiken. Covid-19 als doodsoorzaak neemt dan dus met 70% af, waardoor we een geheel ander beeld krijgen. Dit is de grafiek die daarbij hoort.
In deze grafiek zien we nog duidelijker dat na vaccinatie de doodsoorzaak bij overlijden verschuift van covid-19 naar “iets anders”. Dat “iets anders” lijkt een andere respiratoire aandoening geweest te zijn dan covid-19.
Hier zien we nu wél dat het verschil in non-covid sterfte kleiner wordt naarmate de ziekte afneemt. Maar dat geldt weer juist niet voor covidsterfte - dat verschil blijft groeien. .
We zien in deze grafiek positieve influenza monsters. Nadat Influenza wegbleef gedurende de tijd dat er corona was. Of dat echt zo was, wordt betwijfeld.
Maar in oktober 2021 worden weer positieve influenza monsters gevonden. Tegelijk met de start van de Deltagolf. Met nadruk vermelden wij dat het hier gaat om aantallen testen en niet om ziekte gevallen. Maar er heerste dus influenza tegelijk met covid-19.
Het is overduidelijk dat covid-19 een vervangingsziekte is, net als influenza en griep. Vaccinatie zal wellicht covid-19 als doodsoorzaak deels kunnen voorkomen, maar daar komt dan een andere oorzaak voor in de plaats.
Kortom, er zijn geen aanwijzingen dat vaccinatie tegen corona ervoor gezorgd heeft dat de oversterfte voorkomen is: de totale oversterfte was hoger dan bij de eerste golf.
Andere ziekten namen af toen Covid als doodsoorzaak werd toegevoegd.
Andere doodsoorzaken weergegeven als meer/minder dan in 2020
| Hypothese: Vaccinatie heeft sterfte tijdens Deltagolf beperkt |
Hypothese: Vaccin is 95% effectief
Alle studies die een voordeel bij gevaccineerden constateren in vergelijking tot ongevaccineerden, maken gebruik van het achteraf splitsen van de beschouwde groep in een gevaccineerd en ongevaccineerd deel. De daarvoor opgestelde regels bepalen sterk het resultaat van de studie en die valt altijd uit in het voordeel van het vaccin: de ongevaccineerde groep is de referentie. Bekende oorzaken zijn het HVE en onvolledige registratie.
Als we niet willen vergelijken met een ongevaccineerde groep als referentie, maar de sterfte bij de bevolking als geheel willen beschouwen, dan zullen we moeten inschatten wat de sterfte aan covid-19 zou zijn geweest zonder vaccinatie. Die zullen we nooit weten, maar we kunnen wel als voorbeeld aannemen dat deze sterfte hetzelfde zou zijn geweest als de sterfte in eerste helft van de tweede golf. [AT5] [AT6] Cijfers uit bijvoorbeeld het zeer laag gevaccineerde Bulgarije lijken die aanname plausibel te maken.
Door de slechtere gezondheidssituatie in Bulgarije is daar wel meer covid-sterfte dan in Nederland. Maar in Bulgarije is er in oktober 2021 een vergelijkbare golf als in november 2020. De aanname dat er in Nederland in 2021 zonder vaccinatie een even grote sterfte aan covid-19 zou zijn geweest als in 2020 lijkt een redelijk uitgangspunt. Met dit scenario als uitgangspunt dupliceren we de covid-19 sterfte van de eerste helft van de tweede golf (die ook wel is betiteld als “tweede golf”).
In de winter van 2021/22 zou er dan zonder vaccinatie een vergelijkbare oversterfte zijn als in de herfst van 2020.
Als we dit scenario hanteren, en uitgaan van een bescherming van de geclaimde 95% bescherming en een vaccinatiegraad van 90% voor de kwetsbare groepen, dan kunnen we een prognose berekenen. Dit zien we in deze grafiek, weergegeven met de zwarte streepjeslijn.
Als het vaccin ook verspreiding had tegengegaan, dan zou de sterfte nog veel lager zijn geweest, want de sterfte neem alleen al af omdat de verspreiding zorgt voor een veel lager reproductiegetal. Maar inmiddels weten we dat dit niet het geval is. Er blijft alleen bescherming over tegen ernstig ziek worden en overlijden.
De werkelijke sterfte is de doorgetrokken rode lijn. Dat de pieken niet samenvallen is een keuze van het scenario: de covid-19 golf eind 2021 kwam eerder dan verwacht, niet meer dan dat.
Maar de hoogte van de golf is niet gedaald in vergelijking met de verwachting volgens het gekozen scenario en dat zou betekenen dat vaccinatie geen enkele bescherming zou hebben gegeven. Geen absolute conclusie, maar de 95% claim is hiermee uiterst onwaarschijnlijk.
Laten we ook de hypothese langs de andere kant eens toetsen. Wat als het vaccin inderdaad 95% bescherming zou hebben gegeven? Dan zou de sterfte onder ongevaccineerden de zwarte streepjeslijn hebben gevolgd in 2021.
Dat zou betekenen dat de sterfte bij ongevaccineerden de zwarte streepjeslijn zou hebben gevolgd en er dientengevolge 56000 mensen aan covid-19 zijn overleden: het viervoudige van het eerste corona jaar. Een uiterst onwaarschijnlijk scenario.
Er is dus geen enkele aanwijzing dat vaccinatie een waarneembare daling van de sterftekans aan covid-19 gegeven zou hebben.
| Hypothese: Vaccin is 95% effectief |
Hypothese: Vaccin geeft 30% minder sterfte
Er zijn studies die claimen dat vaccinatie zou zorgen voor een aanzienlijke daling van de sterftekans voor gevaccineerden. Voorbeelden zijn het Franse onderzoek COVID-19 mRNA Vaccination and 4-Year All-Cause Mortality Among Adults Aged 18 to 59 Years in France of het onderzoek van Nivel: Ondersterfte bij COVID-19-gevaccineerden en oversterfte bij ongevaccineerden.
Laten we aannemen dat we in 2021 de beschikking hadden over een vaccin dat inderdaad die eigenschappen zou hebben. We zouden dan dus vanaf januari 2021 een sterke daling van de sterfte moeten gaan zien. Wat zou dan de sterfteverwachting zijn die het gevolg is van deze vaccinatie. Dat zou er bijvoorbeeld zo uit moeten zien
Het vaccin zou zich dan vanaf 2021 als een levenselixer moeten gaan gedragen en bij 90% vaccinatiegraad een daling van de sterfte met 27% moeten laten zien. Bij de in werkelijkheid waargenomen sterfte zien we alleen oversterfte.
Als die 30% verlaagde sterftekans toch waarheid is, dan kan dat alleen als de sterfte onder ongevaccineerden simultaan met het tempo van vaccineren tot wel een factor 5 zou toenemen. Een bizarre veronderstelling. Toch is dat waar NIVEL aan vasthoudt.
De Fransen hebben de uitkomst van hun studie inmiddels gedecimeerd tot “de sterfte in de gevaccineerde groep was 30% lager”. Wat die groep dan wel kenmerkt is de grote vraag. Lees bijvoorbeeld ook: Franse studie: minder sterfte en meer zelfdoding onder gevaccineerden.
De hypothese dat vaccinatie ondersterfte geeft na vaccinatie moet als onwaarschijnlijk worden beschouwd.
| Hypothese: Vaccin geeft 30% minder sterfte |
Hypothese: Oversterfte bij ongevaccineerden
Alle studies die tot de conclusie komen dat oversterfte zit bij de ongevaccineerden en dat er ondersterfte zit bij de gevaccineerden, maken voor zover bekend gebruik van hetzelfde principe. Op het moment dat iemand wordt gevaccineerd, wordt een zoveel mogelijk gelijkend persoon daaraan gekoppeld die ongevaccineerd is en ook zal blijven. Van beide groepen wordt gevolgd hoelang ze in leven blijven. Na statistische analyse blijkt dan altijd dat de gevaccineerden later overlijden (langer leven) dan ongevaccineerden.
Professor Meester et al hebben dit aan de hand van de microdata bij CBS ook geanalyseerd en gepubliceerd: Eindverslag van het onderzoek naar een mogelijke relatie tussen Covid-19 vaccinaties en oversterfte in Nederland 2021 - 2023. Hun analyse laat ook zien dat de ongevaccineerde groep een kleinere overlevingskans heeft dan de gevaccineerde groep.
De grafische presentatie van de data werd gedaan via een Kaplan-Meier curve, waarin de overlevingskans voor de beide groepen wordt afgebeeld. Dit is een voorbeeld uit hun artikel:
Omdat overlevingskans wat lastig te interpreteren is (waarom loopt die blauwe lijn zo steil?), hebben wij deze (uitgaande van dezelfde cijfers) omgewerkt tot een grafiek waarin de sterftekans wordt weergegeven. Deze is intuïtief beter te begrijpen. Dit is als voorbeeld de dagelijkse sterftekans voor de personen die zijn geboren tussen 1940 en 1950 (dus 70-80 jaar oud).
De blauwe lijn is de sterftekans voor de ongevaccineerden, groen voor gevaccineerden. Ter vergelijking is hier ook de Normsterfte afgebeeld. Dat is dus de (seizoen afhankelijke) te verwachten sterfte voor deze leeftijdsgroep. Op de x-as staat het aantal dagen sinds vaccinatie. We zien in deze grafiek dat de sterftekans voor gevaccineerden op de dag van hun vaccinatie plotseling tot nul is gedaald en dat is vreemd. Het nemen van een vaccin dat alleen zou moeten beschermen tegen covid-19, voorkomt ook overlijden aan andere oorzaken. In de dagen erna stijgt de kans om na een half jaar terug te keren op de te verwachten waarde. Daarna ontstaat er oversterfte, dus ook ondanks vaccinatie: oversterfte.
Het beeld bij ongevaccineerden is precies tegengesteld. Een persoon die in de studie administratief gekoppeld wordt aan een gevaccineerde, heeft op die eerste dag een 1000 maal zo hoge sterftekans en dat is nog vreemder. Dus alleen het administratief koppelen zorgt voor een explosief gestegen sterftekans. Na een half jaar is die sterftekans nog steeds het dubbele. Dat is dus de kans om aan een willekeurige oorzaak te overlijden. Het vallen van keukentrapjes is daar een hilarisch voorbeeld van.
Uiteraard hebben we hier te maken met een artefact en dat is dat de beide groepen onvergelijkbaar zijn. De grootste boosdoener is het HVE (Healthy Vaccinee Effect), waardoor de te vaccineren groep een betere gezondheidssituatie heeft dan de ongevaccineerde groep. Iemand die in zijn laatste levensfase zit of zelfs in een hospice, zal zich niet meer laten vaccineren en sterft ongevaccineerd. Lees hierover meer in het artikel Oversterfte zit bij gevaccineerden!
De auteurs van dit soort rapporten en studies erkennen vaak dit effect, maar claimen dat er voor dat effect is gecorrigeerd. Maar nog vaker wordt er niet voor gecorrigeerd. Het Nivel rapport: Ondersterfte bij COVID-19-gevaccineerden en oversterfte bij ongevaccineerden dat op basis van deze modellering is gepubliceerd, is na kritiek op de rekenwijze tot tweemaal toe teruggetrokken, maar de conclusies op basis van de foutieve berekeningen blijven toch staan. Lees ook: Nivel voor dummies.
| Hypothese: Ondersterfte bij gevaccineerden; oversterfte bij ongevaccineerden |
Hypothese: Vaccinatie voorkomt ernstige ziekte
Pfizer studies claimen dat vaccinatie met BNT162b2 tot wel 96,7% bescherming tegen ernstige covid zouden geven. Als die beweringen kloppen, zouden we dat effect meteen vanaf februari 2021 terug moeten zien. We zagen al dat de sterfte aan covid-19 vanaf december 2020 aan het afnemen was, dus zou vaccinatie op zijn minst een steuntje in de rug van de IC’s moeten geven. Dit zijn de cijfers van de IC-opnames wegens covid-19 sinds 2020.
We zien dat het aantal ligdagen vanaf 2020 vrijwel gelijk oploopt met de wekelijkse oversterfte. Ook in januari 2021 daalde het aantal ligdagen. Echter, in maart begonnen deze cijfers weer op te lopen, terwijl de oversterfte (de zwarte lijn in deze grafiek) verdwenen was. In mei was het aantal ligdagen zelf hoger dan we op de top van de tweede golf zagen.
Het vaccin heeft kennelijk zijn preventieve werk tegen ernstige ziekte niet gedaan, ondanks het vrijwel verdwenen zijn van de oversterfte. Het aantal mensen op de IC vanwege covid-19 steeg juist. Niet uit te sluiten is dat we hier kijken naar patiënten met een positieve PCR en om die reden preventief op de IC kwam. Maar wij kijken alleen naar de cijfers die het LCPS ons ter beschikking heeft gesteld.
Dit was bekend op het ministerie, want op 8 maart 2021 is er een spoedvraag aan het OMT gesteld (Bron: Leon1969):
Het heeft niet geleid tot herziening van het vaccinatiebeleid.
We kunnen tegelijk ook kijken naar de ziekenhuisopnames, die zijn beschikbaar per leeftijdsgroep. Hier zien we ongeveer hetzelfde beeld, met als uitzondering de ouderen boven de 80 jaar.
Het aantal ziekenhuisopnames neemt daar min of meer af volgens de verwachtingen die Ioannidis publiceerde: sterftekansen zijn sterk leeftijdsafhankelijk. Bij lagere leeftijden zien we vanaf maart 2021 juist een stijging van ziekenhuisopnames wegens covid-19 klachten en dat is vreemd. Het schetst het beeld dat er sinds vaccinatie een mechanisme was dat nu vooral bij de leeftijdsgroep van 70-79 jaar extra gezondheidsproblemen ontstonden, die het vaccineren niet kon voorkomen. Vaccinatie heeft ernstige ziekte niet voorkomen.
| Hypothese: Vaccinatie voorkomt ernstige ziekte |
Hypothese: Vaccin geeft vaccinatieschade
Dat er mensen zijn overleden als gevolg van het vaccineren is zeker. Professor Arne Burkhardt (hoogleraar pathologie) heeft 75 obducties gepleegd bij verdachte overlijdens. Bij 58 van de 75 obducties leverde vaccinatie een belangrijke, zo niet belangrijkste bijdrage aan het overlijden.
Dus dat vaccinatie gezondheidsschade kan opleveren is zeker, de vraag is alleen in welke mate. Zonder op het medische aspect in te gaan, kunnen we feitelijk 3 situaties onderscheiden voor de momenten waarop sterfte als gevolg van de vaccinatie optreedt:
- Zeer korte termijn (binnen een week)
- Middellange termijn (ca 3 maanden)
- Lange termijn (langste periode door Burkhardt waargenomen is 580 dagen)
Het is nu mogelijk een model op te stellen waarin deze 3 momenten als parameters worden meegenomen. De uitkomst van dat model blijft een benadering en is alleen bedoeld om aan te tonen dat het mogelijk is een model op te stellen, dat de waargenomen oversterfte beschrijft.
De streepjeslijn geeft de geschatte oversterfte weer volgens ons eigen rekenmodel. Alhoewel de kwantitatieve betekenis veel onzekerheid heeft, geeft het toch een indruk van de vaccinatieschade. Met dit model bedraagt deze tot eind 2025 ca. 31.000 extra overlijdens.
We beperken ons tot de constatering dat het mogelijk is de oversterfte te beschrijven met een model dat is gebaseerd op het aantal gezette vaccinaties.
 | Hypothese: Vaccin geeft vaccinatieschade |
Conclusies
Dit artikel onderzocht zeven veelgehoorde uitspraken over de coronavaccins. Niet door individuele studies met elkaar te vergelijken, maar door de claims te toetsen aan de beschikbare bevolkingsgegevens en aan de vraag of de geclaimde effecten daadwerkelijk zichtbaar zouden moeten zijn.
Op basis van deze analyse vinden wij geen overtuigende aanwijzingen voor de volgende stellingen:
- Vaccinatie maakte een einde aan de pandemie.
- Vaccinatie heeft sterfte tijdens Deltagolf beperkt.
- Het vaccin was 95% effectief, geen ernstige schade.
- Vaccinatie gaf 30% minder sterfte.
- Oversterfte zat bij ongevaccineerden.
- Vaccinatie voorkwam ernstige ziekte.
- Het vaccin gaf vaccinatieschade.
Daartegenover staat dat het mogelijk blijkt de waargenomen oversterfte met een model te beschrijven waarin het aantal toegediende vaccinaties een verklarende variabele vormt. Dat bewijst op zichzelf geen oorzakelijk verband, maar laat wel zien dat deze hypothese niet zonder nader onderzoek terzijde kan worden geschoven.
Daarmee is de centrale conclusie van dit artikel niet dat alle antwoorden definitief vaststaan, maar dat een aantal veel geciteerde claims onvoldoende wordt ondersteund door de waargenomen bevolkingsgegevens. Juist daarom verdienen deze vragen een open, transparant en onafhankelijk wetenschappelijk vervolgonderzoek.
0 Reacties