The Dutch Safety Board today presented the first of three sub-reports of its investigation into the approach to the corona crisis. The goal is to learn lessons for any future pandemics. When reading it, a strange feeling creeps up on me. As if the investigation into the collapse of an apartment building only looks at the procedures of contractors and the municipality, while the architect is kept out of the picture. His calculations are not subjected to critical scrutiny for a moment, while they may be all-important.
De presentatie van dit eerste deel van het driedelig rapport was live te volgen op Radio 1. Ook bij doorbladeren van het rapport gaat het voornamelijk om procedures, organisatie, rollen en structuren. Er wordt geen aandacht besteed aan het belangrijkste issue in deze virus-oorlog: de kwaliteit van de "intel". "Intel" staat voor cruciale informatie ten dienste van tactiek, strategie, communicatie, analyse, interpretatie - kortom: als het daar fout zit, kan er verderop in het proces weinig goed gaan. Het is de bron van alle beleidslijnen, communicatie, procedures en maatregelen. Waar waren de verkenners die wijzigingen in het wetenschappelijke landschap rapporteerden?
A silent disaster
If you are in a war situation based on the available Intel digging ditches against tank attacks while bombers are on their way, then things go wrong with safety, even if the procedures are in order.
In het rapport wordt met enig gevoel voor drama gesproken van "een stille ramp" in de verpleeghuizen. Die is nou juist geheel te wijten aan foute Intel. This has very little to do with being prepared for the organisation or procedures and structures in the implementation.
Natuurlijk denken en schrijven bestuurders graag in termen als "verbinding", "protocollen" en "kennis borgen". "Draagvlak" en "omarmen" horen er ook bij. Van ordinair rekenen of integere data is geen sprake en toch zijn juist die fundamenteel voor de verstrekte informatie.
Waar het in een vroeg stadium fout bleek te gaan was bij de verspreidingsroutes van een virus als corona. Dat respiratoire infecties zich vrijwel uitsluitend via de lucht verspreiden was (en is) de OMT-leden onbekend. Uit deze onkunde zijn verkeerde maatregelenpakketten gegroeid. De verantwoordelijke minister herhaalt klakkeloos de onjuiste (want reeds lang achterhaalde) uitspraken van hun onkundige adviseurs: "de wetenschap".
We knew it all along
I myself, just an interested layman, wrote a Blog about aerosols in which I refer to a study in Nature from February 2019. Maurice de Hond wrote about it earlier: at the beginning of April it was already clear that science actually agreed on this. At least, scientists who understand something about micro-droplets, fog and vapor. Those are not the virologists.
Excerpts from two of the Thousands of studies on aerosols give an impression:
Worrying quotes from Jan Slagter and Ernst Kuipers
Direct na de presentatie van het rapport zei Jan Slagter bij Spraakmakers op Radio 1: "Laten we, voor al die kwetsbaren in verpleeghuizen, in elk geval de anderhalve meter en de mondkapjes in stand houden!".
Arme Jan, hij weet niet dat hij hiermee kwetsbare ouderen de dood injaagt, zoals het OMT dat twee jaar lang heeft gedaan. Juist in verpleeghuizen, die lekker warm worden gehouden (weinig frisse lucht, bewoners stoppen kiertjes dicht tegen de 'tocht') juist daar is de schijnveiligheid van anderhalve meter en mondkapjes dodelijk. Wetenschappelijk aangetoond (ik ga niet wéér de meest recente links erbij zoeken).
This creates an image among the population that encourages infections and thus drives up fatalities.
Ook Ernst Kuipers noemde nog in het vragenrondje na de bevrijdingsspeech op 15 februari (gisteren!) dat met name handen wassen erg belangrijk is. Dat is niet waar. Schone handen zijn slechts hygiënisch; frisse lucht is wat levensreddend ten tijde van een "zware epidemie". Nu ben ik het niet eens met Marc van Ranst als het vaccinatie aangaat maar qua ventilatie liggen de Belgen duidelijk op ons voor.
Marc van Ranst: "Ze kunnen de miljarden die er aan testen zullen worden uitgegeven beter aan een ventilatieplan besteden"
Marc van Ranst, Radio 1, 15 February
Infectious disease from Group A
In het rapport wordt uitgegaan van een infectieziekte uit groep A. Een basisgegeven waarbij ook geen vraagtekens worden gesteld. Hoe die A-status te rijmen is met omikron, dat een dodelijkheid heeft die in de buurt komt van een fikse verkoudheid (ik chargeer), wordt niet aan de kaak gesteld want het gaat natuurlijk pas om het eerste half jaar. Maar het stellen van die vraag is altijd legitiem, zeker wanneer er meer bekend wordt over bijvoorbeeld de IFR van de ziekte, graadmeter voor de dodelijkheid van een ziekte. Stel je die vraag niet regelmatig, dan kom je er nooit achter wanneer hij terecht had moeten worden gesteld. Let wel: De laatste keer dat de Tweede Kamer de A-status verlengde, was dat "omdat anders de maatregelen niet aangehouden kunnen worden". Dat is de omgekeerde wereld: je moet de ernst van de ziekte beoordelen en afhankelijk daarvan kom je tot maatregelen en bepaal je bevoegdheden.
Broader or better information?
Er wordt in het rapport weliswaar gesteld dat het kabinet zich bij een volgende crisis "breder zou kunnen laten informeren". Maar het gaat niet eens alleen om 'breder', d.w.z. het betrekken van meer disciplines. Het gaat ook om de kwaliteit van het specialistische advies. Het kabinet pretendeerde zich te baseren op de wetenschap. Voor het kabinet volstond daarvoor een advies van het OMT. Dat OMT baseerde zich echter op hun eigen "expert opinions" wat per definitie een te magere basis is voor zwaarwegende besluiten. Soms kan het niet anders: als er nog geen geen onderzoek is gedaan bijvoorbeeld en er moet toch een beslissing ergens over worden genomen. Dat was hier geenszins het geval. Er waren medio 2020 al voldoende wetenschappelijke studies over transmissieroutes, effectiviteit van lockdowns, mondkapjes en social distancing.
De belangrijkste maatregelen van begin 2020 zijn voor het OMT nog steeds de belangrijkste maatregelen in begin 2022 - met nu een minimaal addendum van twee keer per dag een raam openzetten. In een fast-forward veranderend wetenschappelijk landschap met een explosie aan Covid-gerelateerde studies is dit niet minder dan een hard bewijs van incompetentie.
Severe long-term epidemic
De onderzoeksraad spreekt van een langdurige zware epidemie met maar liefst 10.000 Covid-slachtoffers in Nederland. Dat zijn er slechts zo'n 500 meer dan in het griepjaar 2017-2018. Je zou toch zeggen dat dat niet vanzelfsprekend verenigbaar is. Nog los van factoren als de onterecht als Covid geregistreerde sterfte en de verder vergrijsde boomers. Mochten de maatregelen in de strijd worden geworden ("anders was het véél erger geweest") dan verwijs ik op een stapel onderzoeken waaruit blijkt dat die maatregelen voor ongeveer 0,2% verbetering hebben gezorgd.
If the Intel had been correct, the epidemic would have been short and light. If the intel had been correct, billions would have been spent on stimulating ventilation instead of nonsensical experiments, ramshackle testing, controversial vaccinations and causing inhuman suffering and other social and economic disasters.
In short: so far I find it a bit disappointing, what the Dutch Safety Board had to report. I hope they do better when it comes to other forms of security: cybercrime, for example, or infiltration of interest groups in democracies.
Best Dutch Safety Board:
No matter how well prepared you are, no matter how tightly the procedures are: if the guidelines for scientific integrity are to continue to be ignored, your report will also be thrown in the bin at the first next crisis on the advice of a minister who considers more powers necessary.
I hope that the Safety Board will also test the actions of the RIVM/OMT, which cooperates with the Ministry of Health, Welfare and Sport, against the Guidelines for Scientific Integrity.

