Afgelopen weekend heb ik weer een en ander aan mogen horen uit het welgestelde deel van onze samenleving. "Rusland mogen ze van mij platbombarderen" en "de boeren zijn zakkenvullers die ons met hun afval laten zitten." Echt hele nette, intelligente, hoogopgeleide mensen. Wars van social media want dat is alleen maar desinformatie natuurlijk, zij halen hun informatie louter uit gerenommeerde media. Daags daarna las ik weer een tweet van @dimgrr. Hij verslaat de 'wetenschapsjournalisten' en 'factcheckers' van onze gerenommeerde 'kwaliteitsmedia' met twee vingers in de neus eentje op stijl en de andere op inhoud. Hij verdient kortom een breder publiek en veel meer aandacht. Dus ondanks dat hij het oneens is met ons gecijfer vanwege de incomplete en onbetrouwbare data, plaats ik zijn Tweet hier integraal. Met gevaar voor eigen leven, hij kan weleens wat knorrig overkomen 😅. Maar wel aantonend wat er mis is met de data waar wij het maar mee moeten doen.
In an era in which government transparency should be celebrated as the epitome of a modern democracy, the loopholes in the Open Government Act (WOO) seem to function as a toolbox for obscurantism. Ironically, the revamped WOO, which is intended to promote openness of government, is lagging behind for a simple reason: data and documents are no longer the same.
Nemen we de structuur van hedendaagse overheidsdata in ogenschouw, dan valt op dat deze zelden nog in statische documenten zijn opgeslagen. In plaats daarvan zwerven bits en bytes door een labyrint van databases. Het gevolg? De overheid kan gemakkelijk beweren dat zij bepaalde data "niet heeft" in de vorm zoals gevraagd onder de WOO, aangezien zij niet verplicht is om data die verspreid is over diverse databases actief samen te voegen in een nieuw 'document'.
Een ander scenario speelt wanneer de overheid liever niet de onderliggende mechanismen van haar beleidsvorming deelt. Tijdens de coronaperiode bijvoorbeeld, weigerde het ministerie van VWS de modellen vrij te geven waarmee het RIVM de COVID-19 prognoses opstelde, De reden? De modellen zouden verweven zijn met privacygevoelige data. De suggestie dat het scheiden van deze data een onmogelijke taak zou zijn, werd later gelogenstraft; een illustratie van hoe de overheid moderne technologieën kan gebruiken om informatie achter te houden door simpelweg de 'privacykaart' te spelen.
And if the privacy way out has been exhausted? Then there is the tactic of destructive anonymization, where data is anonymized in such a way that it becomes completely useless to the recipient. This method turns data into a digital papier-mâché; Recognizable, but completely unusable.
In een WOO verzoek naar een dataset met het aantal dagen tussen laatste vaccinatie en overlijden "vond" VWS — na maanden volgehouden zo'n dataset niet te hebben — vlak voor de zitting bij de bestuursrechter een bijna identieke dataset als gevraagd werd met één klein probleem:
Instead of the requested week of death, the death was completed on the first week of the month. The result? Someone who was vaccinated on February 15 and died at the end of February was listed as having died in the first week of February in the dataset. The difference between the date of vaccination and the date of death? -15 days.
Maar dat was alleen bij de eerste prik. In elke navolgende prik kwam zo'n negatief getal niet voor. Dus dikke kans dat als iemand vlak na de derde prik overleed, hij bij de tweede prik werd geboekt.
Alles in het kader van de anonimisering en de privacy natuurlijk. En de bestuursrechter trapte er in. Blijkbaar is de dataset 'fit for publication'.

The paradox of this situation is that, although the government itself has access to and uses this data, the citizen – in whose interest this information is supposed to be – is powerless. At a time when public policy is significantly influenced by data analytics, citizens are often left in the dark. This pattern of obscurantism is indicative of an unacceptable practice in a society that praises itself for its progressiveness and transparency. It is high time that the WOO is reviewed not only to address these practices, but also to ensure that public bodies are held to a standard that promotes genuine openness and accessibility. After all, maintaining a healthy democracy requires not only that the government has information, but also that it shares it.
Volgtip!