De kreet "Medische noodzaak" stond centraal in het verhoor van Hanneke Schippers bij de parlementaire enquêtecommissie. Binnenkort volgt de diepgravende analyse van dat hele verhoor door Jan van der Zanden.
Op 3 juli 2026 legde Hanneke Schipper-Spanninga, ten tijde van de pandemie directeur Constitutionele Zaken en Wetgeving bij Binnenlandse Zaken, onder ede uit hoe haar directie de coronamaatregelen aan de grondwet toetste.
Terugkerende kernbegrippen waren “medische noodzaak” en "bedreiging/gevaar voor de volksgezondheid" want "Als dat niet aan de orde is, dan is er helemaal geen bevoegdheid om maatregelen te nemen" zei Schipper. Die medische noodzaak moest zij afwegen tegen het recht op leven, artikel 2 EVRM.
Dus ziekte en sterfte door Covid werd afgewogen tegen een andere categorie: Rechten.
Dat is een manke vergelijking omdat de totale Volksgezondheidswinst zou moeten worden afgewogen tegen ‘rechten’, niet alleen de impact van het SARS-CoV-2 virus. Volksgezondheid is meer dan alleen ‘Zorg’ of 'een zware griep'. Gezondheidsinterventies, medisch of niet-medisch hebben meestal ook negatieve gezondheidsimplicaties. Elke verstoring van een natuurlijke balans brengt risico’s met zich mee.
Of de Volksgezondheid gebaat is bij een interventie wordt niet bepaald door het afwegen van (vermoede) positieve effecten op een specifieke ziekte tegen iets als een ‘recht’. Recht staat daar nog buiten.
Commissielid Poortman scheerde rakelings langs het onderwerp: "Eigenlijk staat alleen dat positieve recht op leven tegenover een veelheid aan inbreuken." Schippers antwoordt: "Ja, getalsmatig klopt dat. Maar zo werkt het niet."
Maar bij medische kwesties werkt het dus wél zo.
Ze erkent de scheefheid en laat hem staan. En telkens als de logica faalt, heft ze hetzelfde schild: "het is geen wiskunde." De echte weging, zegt ze, is aan de politiek. De jurist toetst smal; de politicus weegt de rest. Handig, want zo hoeft niemand de hele som te maken.
Ze had deels gelijk: het is geen hogere wiskunde, maar het is wel uit te rekenen.
De rekensom wás gemaakt
Het kwantificeren van gezondheids- en medische vraagstukken gebeurt doorgaans in QALY (Quality Adjusted Life Years) - hét instrument waarmee Nederland meet of zorg het geld waard is, standaard toegepast door het Zorginstituut tot op de euro bij elk nieuw medicijn.
Op 20 mei 2020 rekende zorgadviesbureau Gupta Strategists het uit. Covidzorg in de ziekenhuizen redde 13.000 tot 21.000 gezonde levensjaren. Het uitstellen van reguliere zorg kostte er 100.000 tot 400.000. Een factor tien, de verkeerde kant op. Gupta Strategists is overigens geen activistische club maar een gerespecteerd adviesbureau dat samen met hoogleraren onder meer VWS adviseert.
Het rapport werd prompt afgebrand. De factcheckers van Nieuwscheckers noemden de factor tien "onbewezen”, om vervolgens toe te geven dat het opschorten van zorg "zeker voor verloren levensjaren heeft gezorgd". De ruzie ging dus nooit over de richting, alleen over de precieze factor. Over aantallen die, zoals ik in juni 2020 al schreef1Artikel: Kritiek op het Gupta-rapport weerlegd: niemand heeft gemeten, geforecast, geëvalueerd of zelfs maar geschat. Toch is er 'beleid' gemaakt."
Daarnaast bestond er een tweede stuk waar ze iets aan hadden kunnen hebben. Ambtenaren van Economische Zaken maakten in maart 2020 een kosten-batenanalyse van de ‘intelligente lockdown’, later openbaar via een Wob-verzoek van oud-CBS-directeur Jan van der Zanden. Ook daar: een geschatte gezondheidswinst van de orde 100.000 QALY's tegenover een veel grotere gezondheids- en economische schade. Jan van der Zanden, destijds, bij een artikel uit juli 20222Artikel: Voormalig CBS-directeur duidt huiveringwekkende cijfers “Vandaar mijn best guess dat je de 500.000 qalys uit dat rapport moet delen door 2 a 3. Dan nog is de uitkomst afschuwelijk. (...) Per saldo is de qaly opbrengst gewoon negatief."
Dát is het soort rekensom waarmee je de lege container “medische noodzaak” vult.
De paradox
Schipper, terugblikkend: "Er is zelden zoveel aandacht geweest voor grondrechten als in de coronapandemie." Dat zal best maar als je Volksgezondheid niet op een of andere manier weet te waarderen of te kwantificeren, hoe durf je dan de term “medische noodzaak” af te wegen tegen nog veel abstractere “rechten”?
Het wordt niet eens genoemd. Ook niet door de commissie, met name dat is zorgelijk. Mogelijk valt het buiten de hen toebedeelde speelruimte. Geen waarheidsvinding, geen systeemkritiek terwijl juist daar de lessen zouden moeten worden geleerd. Iedereen neemt genoegen met het nietszeggende “Medische noodzaak”. Dat staat dan voor het glorieuze corona-specifieke effect van de zware interventies (c.q. de verlaging van de R met 8%-13%). Ook al is dat nooit degelijk onderbouwd en werden juist die zware interventies pre-corona expliciet afgeraden door de WHO, in hun pandemische richtlijnen van 20193Pubmed: Evaluatie richtlijnen WHO 2019: Hierin werd specifiek gesteld dat maatregelen zoals contactopsporing, quarantaine van blootgestelden en grenscontroles onder geen enkele omstandigheid werden aanbevolen, zelfs niet bij een ernstige pandemie. Destijds werd alleen het vrijwillig isoleren van zieke personen geadviseerd..
De onderbouwing was ver te zoeken en modelleurs staken een hallucinerende AI naar de kroon met angstwekkende grafieken.
Maar ja - een ‘medische noodzaak’ met mogelijk negatief effect op de Volksgezondheid? Die paradox is niet recht te breien. En "we moeten toch íets doen!"? Dat geeft de Rule of Rescue nu eenmaal in, de wetenschappelijke term voor een reflex waar iedereen met gezond verstand vragen bij zal stellen, zoals ik dat in april 2020 ook deed.4Artikel april 2020: Hoezo Volksgezondheid
Daarom hoeft niemand de term ‘medische noodzaak’ grondig uitgewerkt te zien; want stel je voor dat die negatief uitvalt.
Een rekensom die het kabinet bij een pilletje nooit zou overslaan, werd bij de zwaarste vrijheidsbeperking sinds de oorlog niet gemaakt en zo dekt een waardevrij woord een eenzijdige afweging. Een balans zonder debetkant wordt als positief beoordeeld door een jurist met de mededeling "ik heb geen verstand van boekhouden, dat moet de politiek maar doen".
Er mocht niemand doodgaan aan Covid. De taakverdeling tussen jurist en politicus zorgde dat de enige vraag die telde – ‘wegen de doden wel tegen de doden op?’ - in zijn totaliteit bij niemand op het bureau belandde.
Voetnoten
- 1
- 2
- 3Pubmed: Evaluatie richtlijnen WHO 2019
- 4Artikel april 2020: Hoezo Volksgezondheid
Grondrechten zijn niet voor niks grondrechten. Daar moet je altijd afblijven c.q. die moet je altijd in stand laten.
Het bizarre is dat Schipper naar haar eigen overtuiging een soort juridische kathedraal opbouwde om de proportionaliteit van het inperken van grondrechten t.o.v. volksgezondheid te justificeren. Drijfzand. Zie mijn beschouwing over haar verhoor.
Ja, helemaal eens. Dat is de ‘geest’ van de wet en dat zegt het gezonde verstand. Maar academisch intellect zit dat gezond verstand vaak in de weg. Ze vinden altijd wel weer een juridisch geitenpaadje om het gezonde verstand te omzeilen met een of andere ‘letter’ van de wet.
Het Gupta rapport was van Mei 2020 (Mooie bespreking, Anton en ook door Volkskrant, collega’s MK toen al gezien!). Een gevalletje van met de kennis van toen.
Helaas lijkt PEC te leiden aan dyscalculie.
Cijfers en rugnummers (kaarten uitdelen aan de spelers die verantwoordelijkheid ontliepen/ontlopen) daar doen ze niet aan, helaas.
Van Dissel was door geen enkele info van zijn simpele koers te brengen.
Mensen onderling op 1.5 meter houden: contacten beperken los van wie het betrof en los van de ventilatie context, stond bij hem boven in de hiërarchie, was heilig. Rest was irrelevant.
Juridische bespiegelingen zijn aardig maar raken, los van calculie kant nog wal. Brede afweging inclusief getallen ontbrak. Lijkt me iets voor algemene zaken om een degelijke weging te doen maar ja daar voer men op Kapitein van Dissel, die…..
Klopt grotendeels, maar helaas was die juridische onderbouwing juist wel cruciaal om de proportionaliteit van de avondklok in het spoedappèl bij het Gerechtshof in stand te houden.
Lees vooral mijn beschouwing over Hanneke Schipper: daar word je op je wenken bediend…..
Hanneke Schippers lijkt de overtuiging na te leven dat de lichamelijke integriteit van persoon A (eventueel met dwang) mag worden opgeofferd voor het recht op leven van persoon B. Tenminste, dat heb ik afgeleid uit haar antwoorden.
Dit zou dus ook kunnen impliceren dat als persoon B een niertransplantatie nodig heeft, persoon A gedwongen zou kunnen worden een nier af te staan.
Zover zal het wel niet komen, maar het laat wel zien dat het recht van leven beslist niet altijd voorop dient te staan.
Recht op leven staat in het EVRM, niet in onze Grondwet. Lichamelijke integriteit wel. Internationale verdragen gaan helaas voor op nationale wetgeving.
De prioritering van botsende Grondrechten is echter wel een zaak voor de Tweede Kamer. De prioritering mag niet in achterkamertjes worden beslist. En dat is nu wel gebeurd.
Ook over het 3G en 2G beleid heeft ze nogal boude opvattingen ten toon gespreid (zie de uitzending van Marianne Zwagerman en Maurice).
Ik vond dit verhoor nogal schokkend: het gemak en de stelligheid van deze ambtenaar. Het lijkt wel of ze helemaal niet meer in de gaten heeft dat het om mensen gaat. Het is eng.
100% mee eens. Lees mijn zeer kritische beschouwing over haar verhoor……
En ondertussen is dit het gevolg van deze criminelen:
https://x.com/TheDefiantGhost/status/2073140519396372530
Die medische noodzaak maakte voor mij wel iets duidelijk. Namelijk dat die medische noodzaak geconstrueerd diende te worden door het OMT advies. De Jonge, Rutte en mogelijk ook Grapperhaus, hebben dat via het OMT gefixt.
Dat verklaart ook waarom in de verhoren die noodzaak steeds weer opduikt.
Dat zal hoop ik ook als aanbeveling worden meegenomen, dan wordt er nog iets bereikt.
Wat voor aanbeveling doel je dan op?????
Moet ik even zoeken. Ik meen in de WOB/WOO verzoeken gelezen te hebben dat er een medisch zwaarder advies moest komen om lockdowns te onderbouwen.
Dat heeft Grapperhaus toch beschreven? Er moest een zwaarder advies komen – en dat kwam toen. Hij vond dat zelf nog steeds mager maar heeft het oordeel aan de Kamer overgelaten. En die stemden voor zoveel mogelijk ingrijpen.
Mona Keizer waarschuwde gisteravond bij dwarsnieuws dat wat vastgelegd is over het ingrijpen er toe kan leiden dat een volgende keer… als de kamers daar nog over gaan op dezelfde manier dan is ons lot bezegeld… Kijk het terug als je het nog niet gezien hebt. Ze spreekt steeds over fuik en dat is in mijn ogen de kwalijke vorm van tunnelvisie. Mijn mening: Het heeft nooit en dan ook echt nooit om de volksgezondheid gegaan en nu nog steeds niet. Om moedeloos van te worden. De lichtpuntjes zijn alle mensen die de systeemrot (wereldwijd) wel zien en er wat aan proberen te doen.
Kuipers heeft toch gesmeekt om al die waanzin in de wet op te nemen? “Anders sta ik met lege handen” zei hij. Dus de Eerste Kamer was akkoord; stel je voor dat een Minister belemmerd wordt in het nemen van verwoestende maatregelen…
Het ging wel om de volksgezondheid, maar om een piepklein deeltje daarvan: De IC’s en de mensen die grotendeels sowieso nog maar een paar maanden hadden te leven.
Dat rest van de VGZ er 6x zo hard door getroffen werd, interesseerde het drijvende kwartet (Rutte, De Jonge, Grapperhaus [maar die had tenminste nog enige notie dat zij fout zaten….] en Schoof) geen biet, c.q. ze zagen het niet, c.q. ze wilden het niet zien, c.q. de anderen incl.Mona, had niet de sigarendoosjes-berekening om aan te tonen dat ze gruwelijk fout zaten….. En ook niet dat de kosten ervan 75 keer hoger waren dan de normale gehanteerde normen voor VGZ.
Dus bleef de discussie over proportionaliteit hangen in vage noties, emoties en angst. Helaas kwam Mona daar in haar verhoor ook niet echt goed uit. Ook zij ging lang mee met de onzin maatregelen, omdat ze kern van wat disproportioneel precies is (kennelijk nog steeds) niet begrijpt. Anders had ze veel eerder het verschil kunnen maken of moeten aftreden. Ook zij zat (weliswaar vooral in het begin) in de angst. Dat biechtte ze ook op. Maar juist toen is het verkeerde paradigma van de Rule of Rescue ingezet. Mijn analyse van haar verhoor volgt….
Laten we de term volksgezondheid niet uithollen, die gaat bij uitstek over algemeen belang, over de bevolking als geheel en niet om voor- of nadelen voor een specifieke sector, patiëntengroep of individuele patiënt. Of ziet iemand dat anders?
Jan, je hebt gelijk dat die proportionaliteitsberekening heel goed gemaakt had kunnen worden. Helaas hadden ze dan het beleid moeten aanpassen. Daarom denk ik dat er iets anders meespeelde wat wij (de burgers) niet mochten weten.
Nu ga ik even speculeren:
Stel dat uit geheime veiligheidsinformatie naar voren was gekomen dat het een laboratoriumvirus was, waarschijnlijk een biowapen. In dat geval zou ik nog enig begrip kunnen opbrengen voor de gemaakte keuzes, vooral als het vermoeden bestond dat het virus zo in elkaar geknutseld is, dat het op korte termijn niet heel dodelijk is, maar op langere termijn wel veel schade kan toebrengen aan de volksgezondheid (bijv. onvruchtbaarheid of allerlei aandoeningen die na enkele jaren tot sterfte leiden).
Het is logisch dat je in zo’n geval wilt voorkomen dat zoveel mogelijk mensen besmet raken voordat er een werkend vaccin is. En ik begrijp ook nog dat je het geheim houdt om chaos te voorkomen.
Dit zou ook verklaren waarom men de jongeren en kinderen wilde vaccineren terwijl ze niet ziek werden van het virus. En verklaart ook waarom ze het grote aantal bijwerkingen voor lief namen (en verzwegen).
Helaas verklaart het dan weer niet waarom ze met de oudjes zijn begonnen. Dat zal met de geloofwaardigheid te maken hebben gehad. Het ging immers voortdurend over bescherming van de kwetsbaren.
Dat er geen notulen werden gemaakt van de Catshuisgesprekken past ook in dit plaatje.
Israel heeft de meeste en beste spionnen van de wereld. Juist Israel was heel fanatiek met vaccineren. Dat was voor mij een reden om te denken: ze weten meer dan dat ze ons vertellen. Ook was het voor mij één van de redenenen om toch maar een vaccin te nemen, waar ik vervolgens verrekte ziek van geworden ben.
Het kan ook zijn dat de mogelijkheid van een biowapen helemaal niet speelde. Misschien ging het om iets anders wat bewust geheim is gehouden. Of het is gewoon incompetentie en hebben ze de proportionaliteitskwestie nooit goed besproken.
Uit de verhoren is één ding wel heel duidelijk geworden: ze praten over de proportionaliteitskwestie met zoveel meel in de mond, dat de commissie hier in de tweede ronde nog veel verder op door moet vragen.
Ah, ja hoor dat klopt. Grapperhaus vond het OMT advies te “licht” en wilde pas akkoord gaan na een betere onderbouwing. Maar als je het verhoor goed hebt gehoord, hoopte hij dat het dan zou stranden/doodbloeden. In ieder geval hoopte hij dat het in de Tweede Kamer zou stranden…… Want het ging echt te ver volgens hem. Maar ja… Na akkoord ging hij er wel de boer mee op naar het veiligheidsberaad…..
Emotie komt in de hersenen vóór logica. Mensen beslissen op gevoel en rechtvaardigen dat met erbij gehaalde ‘logica’. Zo werken aangetoond de hersenen.
Sorry, dat ik zo ‘blackpilled’ ben, maar deze marionetten uit de poppenkast zijn voor mij toch vooral ‘vijlsel in een magnetisch veld’ dat zich – via hun insiders network – richt naar ‘goed blijven verdienen’.
Mensen die buiten het biologische stamverband van deze insiders leven krijgen nominaal compassie. Voor de buhne. Een biologisch gevolg van schaalvergroting. Mijn leven is voor haar een cijfer op papier.
In de leugens die ze zelf geloven heb ik geen interesse. Als ze geen échte verantwoording hoeven af te leggen voor de onnodige doden waar zij, mijns inziens, door hun acties mede schuldig aan zijn, dan houdt de rechtspraak op. Omdat die er niet geweest is, en ook niet zal komen.
Tel uit je winst, Hanneke. Kom je er zonder kleerscheuren doorheen? Hoe zit het met je nieuwe zwembad? Ben je al gepromoveerd voor bewezen trouw?
Ik zeg: Hanneke, vergeet je booster niet.
** met biologisch bedoel ik niet bloedverwant, maar de door evolutie ontstane sociale ordening van stamverband.
Ja. Al is ‘goed blijven verdienen’ nog niet eens de hoofdmoot naar mijn gevoel. Zeker zo belangrijk is het niet uitgestoten willen worden door hun peers en zéker niet door de boven hen geplaatsten. ‘goed blijven passen in hun sociale inbedding’ en ‘positiebescherming en -versteviging’, dat zijn naar mijn idee de sterkste drijfveren. Salaris is daarvan een afgeleide – en gaat daarom gelijk op.
Haha, was je maar een nummer geweest. Echt waar.
Dan had jij, als je redelijk gezond bent, een waarde van (84 -/- jouw_leeftijd) qaly’s.
En dat gold dan voor alle ca. 18 miljoen Nederlanders.
En de maatregelen kostten jou/ons met zijn allen ca. 0,03333 qaly oid per persoon. Dan kom je op een heel hoog getal. Ca. 600.000 qaly’s.
RIVM heeft 320.000 qaly’s verlies daarvan zelf al berekend en dus toegegeven in 2022!
Er zijn er hooguit 100.000 gered. Tel uit je verlies!
Daar boven op heeft het nog €150 miljard aan welvaart en dus gezondheidsverlies gekost.
Dat had Van Dissel toch ook aan het denken moeten zetten……
Kortom: was je maar echt als een nummer door Mw. Mr. Hanneke Schipper behandeld. Dan was jij en waren we met zijn allen veel beter uit geweest…..
De clou is: disproportionaliteit blijft een hol begrip als die niet cijfermatig uitgedrukt wordt in een kosten/baten analyse.
Zoals VWS dagelijks doet bij het doorrekenen van geneesmiddelen therapieën etc. etc.