Marc van Ranst, in België 'griepcommissaris' oftewel staatsspreekbuis bij gezondheidscrises, hield in 2019 een leuke, bij vlagen hilarische presentatie over de communicatie rond de Mexicaanse Griep. Hij houdt daar een onderhoudend verhaal waar kundigheid uit spreekt en gevoel voor communicatie.
Het lijkt wel een beetje alsof hij zelf de naam "Mexicaanse Griep" heeft bedacht en ook de strategische mastermind is geweest. Dat is dan wel geen 'dasha van Poetin' maar voor wie het WHO-communicatiehandboek with a professional eye his story really doesn't contain any news. He just executed it nicely. Anyway, a presentation can also contain some juiciness, otherwise the audience will get the idea that they are looking at a civil servant's report.
Van Ranst is losjes op dreef. Hij dacht duidelijk: 'het is nu al zo lang geleden, ik kan vrijuit praten op deze bijeenkomst'. Hij was dus totaal niet prepared on the next flu wave, neither was he aware of the power of social media. Thanks to these two mistakes - he refers to both in his presentation - he gets more attention than he thought he was going to attract at the time.
Question asked by: Mattias Desmet
Mattias Desmet, professor of clinical psychology, shared the video recording of the presentation and asked his FB readers what they thought of it. I have been active in communication for almost 40 years and that profession is close to my heart. My answer became a bit long for a comment, hence a blog article.
This is the video with the presentation by Marc van Ranst:
Klik hier voor de tekst van de FB-post van Mattias Desmet:
Beste allen,
onderstaande video waarin professor Marc Van Ranst zijn communicatiestrategie als griepcommissaris uiteenzet, staat ondertussen een drietal dagen online. Het filmpje krijgt een bijzondere relevantie als je weet dat professor Van Ranst onlangs de prijs voor wetenschapscommunicatie kreeg. Het heeft uiteenlopende reacties teweeggebracht op deze pagina. Er zijn mensen die erop reageren met een gevoel van afkeer (‘Hoe kan hij zo zelfvoldaan demonstreren hoe hij mensen om de tuin leidt?’) en/of een gevoel van aha-ervaring (‘Ik heb het altijd al geweten en nu zegt hij zelf dat hij de boel belazert’). Dit zijn meestal reacties van mensen die niet meegaan in het dominante virusverhaal. En er is ook een groep die anders reageert. Sommigen vinden dat Van Ranst hier niets uitzonderlijks doet, dat iedereen die in zijn positie zou moeten communiceren dergelijke technieken zou toepassen (‘Iedereen weet toch dat dit is hoe men een bevolking in crisissituaties moet motiveren’); sommigen vinden dan weer dat een dergelijke video beter niet getoond wordt (‘Waarom zou je een goed bedoelde strategie ondergraven door haar op die manier prijs te geven?’); enkelingen zijn er dan weer van overtuigd dat het een diep-fake video betreft (‘Geen enkele wetenschapper zou op een dergelijke manier foto’s van zichzelf tonen of op zo’n manier een presentatie geven’). Dat betreft meestal de mensen die het dominante verhaal tot op bepaalde hoogte onderschrijven.
Ik heb van in het begin van de crisis proberen beargumenteren dat de maatschappij primair op een verhaal reageert en niet zozeer op feiten (omtrent een virus). In dat opzicht vind ik het belangrijk dat er een debat ontstaat over hoe het verhaal dat verschijnt in de publieke ruimte geconstrueerd wordt (bv. door Van Ranst). En in dat opzicht vind ik het ook verantwoord en zelfs noodzakelijk voor de samenleving dat dergelijke video’s onder de publieke aandacht gebracht worden (hij is trouwens ook publiek beschikbaar op de website van de betrokken organisatie). Ik ben benieuwd wat jullie daarvan vinden - in het bijzonder dan de mensen die zich pro professor Van Ranst opstellen in deze discussie (maar ook de anderen kunnen hun inbreng in de discussie leveren natuurlijk).
https://www.facebook.com/mattias.desmet.7/posts/10223104589778920
The bold presentation explodes in his face
Everyone recognizes in the presentation what has recently happened (and is still happening) around the coronavirus.
A first problem is that it does not matter much to van Ranst whether the message is factually correct or not. The starting point is simply that it is correct. Every criminal finds his lawyer, every institution has its errand boy. Functions must be fulfilled. But yes, in recent history there are painful examples where the lack of a moral compass or own duty of investigation (of all involved but certainly of communication people) has been disastrous.
On the other hand, if van Ranst had not done it, there would have been another professional in his place, perhaps even more talented, with all the possible consequences that entails. so I'm actually not that anti-van Ranst. The systemic danger, on the other hand, is thick on top:
A ruler and a cooperative doctor is all a communications professional needs to overthrow a democracy.
Science and fundamental rights must give way to our own good
Van Ranst continued to perform his task properly in 2020, in accordance with the WHO communication manual. In zijn presentatie heeft hij het over "onze boodschap" en daartegenover staat het "fake news", oftewel alles wat niet strookt met de eigen boodschap. Zoals gezegd: die valse tegenstelling past bij de positie van zo'n functionaris. Kritisch onderzoek? Dat moeten zijn opdrachtgevers maar doen.
Regardless of the scientific content or factual support, he translates and spreads a message. It is unfortunate for him that his clients were the very sources that actually produced the fake news. I say that so firmly, because I do not know why I am not allowed to use the same certainty as he does; There is plenty of substantiation.
Who watches the watchmen?
But what is vital in an open society is that his message should be put through the wringer. First the mangle of journalism and then, if weighty things come out of it, by parliament. Journalists must look for underlying evidence, consult other, renowned scientists and test against existing social frameworks: civil rights, fundamental rights, medical standards, democratic validation, the right to bodily integrity, you name it. In the event of libel complaints, the court can offer a solution.
Maar nee: de staatsvirologen verkondigen achterhaalde mantra's en journalisten blaten ze gewoon na, alsof ze aan een subsidie-infuus van de collectieve sector liggen. Als de virologen zeggen: angst is het enige wat helpt, dan maken journalisten iedereen bang. Ze verspelen daarmee elke geloofwaardigheid maar dat is wel weer te repareren. Het collectief geheugen is niet zo best, dat weten zij ook.
The few citizens who legally oppose this dangerous nonsense are systematically dismissed by the judges. The very last correction mechanism has also disappeared.
Learned nothing from serving up criticism
That wrecked system is what the discussion should be about, not messengers like Mr. van Ranst. However, I do think that the knowledge about the Swine Flu should have made Van Ranst a bit more alert.
Van Ranst complains about changing politicians, as a result of which acquired knowledge disappears again. At the same time, he himself is living proof that the retention of the same persons is no guarantee of progressive insight.
Wat hij zegt over die boeken, die achteraf makkelijk praten hadden, dat gaat nu echt niet meer op. De onderbouwde kritiek is nu niet terugblikkend, het zijn tijdige en wetenschappelijk onderbouwde reacties op basis van nu beschikbare kennis, waar de virologen en ('wetenschaps')journalisten ook over kunnen beschikken. Net als Wodarg destijds en nu ook weer. Maar ja, die verstoren de boodschap en zijn daarom automatisch fake news.
Verder zijn er nog wel wat kleine plooitjes maar zo'n presentatie kun je niet langs een superstrakke meetlat leggen:
- No budget, but a call center that can process 1,000 calls per day?
- Een gezin dat jou met je 'hobby' de vakantie laat verstieren? Echt, een "hobby", dus belangeloos?
- No more mortality rates compared between Flanders and Wallonia and drawn conclusions about the necessity of your work?
Don't let the other van Ranstjes hear it, what that ruined holiday was actually good for.
Afterburners 7-12
Edit 1: In Nederland kennen we niet zo'n 'woordvoerder' die kritiekloos probeert om draagvlak te creëren voor discutabel beleid. Die rol wordt bij ons door de kwaliteitsmedia vervuld. Ik weet niet wat erger is.
Edit 2: Een 'Griepcommissaris' vangt veel roem en glorie af van de eigenlijke verantwoordelijken. Ik weet niet hoe in België de verantwoordelijke minister heet. In België heeft men vermoedelijk wél gehoord van Hugo de Jonge. Ik heb ooit wel foto's van haar gezien denk ik maar niet voldoende om aan haar schoenen af te meten hoe ijdel zij is.
Edit 3: De naam "Sciensano" ben ik wel vaker tegengekomen als WHO-dependance, maar wie daar filiaalhouder is - geen idee. De naam Marc van Ranst kende ik heel goed, met name via enkele Vlaamse FB-connecties. Men richt daar graag zijn pijlen op hem. Een ideale bliksemafleider dus, en ook dat is een bekende communicatiestrategie. Die vermeldt van Ranst niet; het is ook maar de vraag of hij zich dat ten volle realiseert, met zijn "hobby".
Edit 4: In bovenstaand stuk wordt Wodarg genoemd. De link die daar nu goed bij past is dit latere artikel over de side effect thrombosis after vaccination]
