Position papers at a glance and the aerosols at the Ministry of Health, Welfare and Sport

"Letter to Parliament on long-term strategy COVID-19
Ministers Kuipers (Health, Welfare and Sport) and Van Gennip (Social Affairs and Employment) sent a letter to the House of Representatives about the long-term approach to COVID-19 (the coronavirus). This letter has also been sent to the Senate"

Here can be read on the website of the Dutch government.

What is the state of politics?

In de terminologie hierboven valt op dat men spreekt over "langetermijnstrategie COVID-19". Het ziektebeeld "Covid-19" bestaat echter al een jaar niet meer en zeker niet in een vorm die (over)belastend is voor de zorg. Waarom daar een jaar na verdwijning alsnog een langetermijnstrategie voor nodig is wordt niet duidelijk gemaakt. Als je doorleest begin je wel de wat warrige gedachtengang te begrijpen waar men doorheen moet laveren.

Wat ik bedoel met warrig is dat met -en dat een fout in het fundament van alles wat volgt- "COVID-19" en "het coronavirus" moeiteloos met elkaar worden uitgewisseld, alsof je het ene kunt noemen terwijl je het andere bedoelt. Dit gebeurt zelfs in wetsteksten.

Does that lead to confusion? Strangely enough, not because people talk with one mouth and understand what's behind it. The shared ideology runs away with the facts. Group think. For example, today we would also be able to read documents on a long-term strategy Spanish Flu (the influenza virus) can expect. After all, that virus is still with us and is not going away. It can mutate again at any moment and cause hundreds of thousands of deaths. Incidentally, it does so every year: WHO estimates between 290,000 and 650,000 deaths per year, which is considered perfectly acceptable. It has not even been considered whether anything can be done about it.

Ook coronavirussen dragen we al miljoenen jaren met ons mee. De vreemde en plotselinge Wuhan-variant was sinds mensenheugenis de eerste die volgens velen grote gezondheidsproblemen veroorzaakte. Deze Wuhan-variant werd opgevolgd door een reeks snel verzwakkende en besmettelijkere mutanten die voor nagenoeg complete immunisering zorgden. Het langetermijnplan Covid-19 is nu een non-discussie. Begrijpelijk: bestuurders willen nu eenmaal graag meer grip, meer controle en de pandemie bood daarvoor een mooi handvat - maar die pandemie is nu toch echt voorbij.

Overigens waren er al veel eerder plannen, richtlijnen en scenario's voor een pandemie-aanpak, ook van de WHO. Die zijn allemaal grotendeels aan de kant gezet toen de nood echt aan de man kwam. Wat men nu dus verwacht van een nieuw plan en hoe de uitvoering daarvan wordt geborgd op momenten van zware crisis, dat is mij niet duidelijk. Het is gebleken dat men simpelweg niet zo werkt.

The focus on respiratory diseases (respiratory viruses)

So let's broaden the issue: how do we better protect ourselves against respiratory viruses? COVID-19 is gone, but for many years we have been accepting an average of 6,500 flu deaths per winter when that might not have been necessary at all. Without flu infection, most of these would have survived the winters. No thought is given to the extent to which this is actually desirable, but it is a natural instinct to want to keep each other alive for as long as possible: an ethical subject that falls outside the scope of this article.

Je zou toch zeggen dat adembesmetting een belangrijk uitgangspunt is voor het nadenken over bestrijding. Zien we dit terug in de overdenkingen van de langetermijnaanpak? De remedie is luchthygiëne met als belangrijkste onderdeel: 'ventilatie'. Zie vooral de column by Rosanne Herzberger van vandaag. Eindelijk noemt iemand in een 'kwaliteitskrant' het beestje bij de naam:

"de grootste collectieve wetenschappelijke dwaling uit de moderne geschiedenis"

Rosanne Herzberger in NRC, 14 May 2022

(Zou ze wel eens op de koffie gaan bij haar concullega-columnist Maarten Keulemans? Arme man...)

The Ministry of Health, Welfare and Sport on aerosols

Op pagina 12 van het 39-pagina's tellend document over de langetermijnaanpak van COVID-19 wordt welgeteld één paragraaf besteed aan ventilatie. Schone adem neemt dus bepaald geen prominente plaats in.

Op pagina 35 staat het woord 'ventilatie' ook nog een keer in een rijtje over communicatie van preventief gedrag: "hygiëne, afstand houden, mondkapjes, ventilatie, testen, vaccinatie en thuisblijven bij klachten". Met stip naar de vierde plaats geklommen, getrouw het OMT-adagium, dus pas na het noemen van drie niet of nauwelijks werkende gedragsmaatregelen komt ventilatie aan de beurt. Het fenomeen lockdown is not further elaborated.

(There have been more letters from Kuipers after this, but a 180-degree pirouette is not obvious when I look at it that way.)

Position Papers roundtable discussions 16-5-2022

Maandag as. vinden de rondetafelgesprekken plaats. De positie van het kabinet kennen we en er zijn nog geen signalen dat men bij zinnen komt. De gesprekspartners hebben in voorbereidende stukken laten weten hoe ze er in staan: de "Position papers".

Elk position paper staat in het teken van het betreffende gesprek. Elk "blok" duurt slechts een uur, dat wordt snel praten!

• Block 1: Scenarios for the future (10.00-approx. 11.00 hrs)
  • Prof. André Knottnerus and Prof. Dr. ir. Tanja van der Lippe (authors) WRR/KNAWreport "Navigating and anticipating in uncertain times");
  • Dr. A.H.E. (Xander) Koolman (health economist VU Amsterdam).
• Block 2: Bottlenecks from practice (11.00-approx. 12.00 hrs)
  • Jaap Eikelboom (Director of the National Coordination of COVID-19 Control) GCD);
  • Dr. Susan van den Hof (head of the Centre for Epidemiology and Surveillance of Infectious Diseases) Rivm).
• Block 3: Communication (12.00-approx. 13.00 hrs)
  • Marino van Zelst (former Red Team, researcher and modeller infectious diseases Wageningen University (WUR);
  • Prof. J.C.M. (Julia) van Weert (Professor of Health Communication at the University of Amsterdam);
  • Ginny Mooy (former Red Team).
• BREAK
• Block 4: Lessons from abroad (14.00-approx. 15.00 hrs)
  • Marc van Ranst (Belgisch 'Wetenschappelijk comité Coronavirus', hoogleraar virologie, epidemiologie en bio-informatica Katholieke Universiteit Leuven).
    [Als enige in zijn eentje, dus geen weerwoord van Streeck, Tegnell, Jimenez, vandenBossche (toch ook België), Malone- of Mc Cullough-achtige. België als representant van 'het buitenland'... ]
• Block 5: Social/fundamental rights (15.00-approx. 16.00 hrs)
  • Prof. K. (Kim) Putters (director of the Netherlands Institute for Social Research (SCP);
  • Prof. W.J.M. (Wim) Voermans (Professor of Constitutional and Administrative Law, Leiden University);
  • Jan-Peter Loof, LL.M. (vice-chairman of the Netherlands Institute for Human Rights).
• Block 6: Ventilation (16.00-approx. 17.00 hrs)
  • Prof.dr.ir. P.M. (Philomena) Bluyssen (Professor of Indoor Environment (TU Delft);
  • Dr. Roberto Traversari, MBA (senior researcher and consultant TNO);
  • Ir. W. (Wouter) van den Bos (Simulation expert and researcher TU Delft);
  • Drs. Maurice de Hond (data specialist View/Ture).
• Block 7: Vaccinations (17.00-18.00 hrs)
  • Prof. M. (Marjolein) van Egmond (Professor of Immunology Amsterdam-UMC VUmc);
  • Agnes Kant (director of the Lareb Pharmacovigilance Centre).

I read through the papers and immediately wrote down some keywords. Below are my notes.

GGD GHOR NETHERLANDS mainly focuses on the logistical and personnel challenges that arise.

The contribution of rivm bestaat uit 7 powerpoint slides waarin veel aandacht voor verbetering van dataverzameling en -uitwisseling: "Data available and interchangeable from all domains". Zouden ze ook het publieke domein bedoelen of alleen CBS en de GGD's?

Julia van Weert, hoogleraar gezondheidscommunicatie, lid van de onafhankelijke wetenschappelijke adviesraad van de RIVM Corona Gedragsunit en van de KNAW commissie ‘Pandemic Preparedness’ begint nogal onbesuisd: "Research from the first phase of the pandemic shows that the effect of good communication (as an intervention) is comparable to the legal establishment of measures such as social distancing. It is well known that health interventions (communication and behavioural interventions) that are theory-based are more effective than interventions that are not." [...] "Research by the RIVM Corona Behavioural Unit shows that between April 2020 and November 2021, trust in the corona policy fell from 69% to 15%.12" [...] "Be transparent about the assessment framework used4 and about uncertainties14, be consistent and specific where possible8, and have an eye for perceived fairness"
Een criticus kan hier wat mee. Maar ja, het blijft een rivm-er: "Vaccination is one of the most successful public health interventions." Zij wijst ook op het belang van het debunks van desinformatie... zonder te benoemen dat die desinformatie voornamelijk bestaat uit handen wassen, anderhalvemeter afstand houden en mondkapjes dragen. Wel wijst zij, net als van Egmond, op het belang van een gezonde leefstijl.

M. van Zelst reflecteert op de communicatie. Het steekt wat schril af tegen het prima stuk van Julia van Weert. Zeker een zin als "There is a world to be gained in communication about the potential consequences of an infection, such as the risk of long covid and/or an increased risk of all kinds of complications" doet mijn wenkbrauwen rijzen. Moeten mensen nog banger gemaakt worden met meer doordringende boodschappen over hoe erg het zou kunnen zijn?

Ginny Mooij levert een column in. Ik kan het eigenlijk niet goed volgen. Eerst een heel verhaal over malaria. Dan stuit ik op "Whereas until now everything has been dominated by the consequences of measures, a switch will have to be made to the consequences of the virus itself. This is an important task to provide information, as the population is more likely to have the idea that 'goalposts are constantly being moved'." Dus de doelpalen moeten verzet naar de ziekte zelf (?) en omdat de bevolking doorheeft dat de doelpalen voortdurend worden verzet ligt daar een communicatietaak...?
"What does a continuous flow of covid patients mean for healthcare providers? What risks do citizens expose their healthcare providers to by showing up at the consultation hour without a face mask?"
So there is/will be a continuous flow of Covid patients and face masks helping?
"As an endemic disease, covid-19 will still require an intensive control policy" Covid-19 is al bijna een jaar niet meer gezien. "The virus is (still) causing too much damage" - daar is ook iemand als Theo Schetters het niet mee eens.

The SCP Social Culturel Planbureau dient een interessant discussiestuk in over afwegingen van solidariteit. [Als ik even mag chargeren: 'maken we de kwetsbaren ongelukkig of maken we de rest van de bevolking ongelukkig onder het motto van solidariteit']. "Public health is a part of quality of life and that is more than just physical health. It's also about mental well-being. Mental well-being depends on several aspects, including freedom of movement, feelings of loneliness, safety and livelihood." [...] "Public support for the policy benefits from decisions being in line with people's lives. And that they are explainable, effective and predictable as much as possible." [...] "This requires consideration of whether measures are proportionate and whether there are alternatives. And also about a broader social dialogue about this."

Wim Voerman, Hoogleraar Staats- en Bestuursrecht in Leiden levert, na een juridische beschrijving van de gebeurtenissen, zowaar een kritisch discussiepunt: "Emergency law must not be allowed to degenerate into an administrative toy to get along with the approach to any problem. Still, it's hard to guard against frivolous use. Parliament often has its back against the wall when it comes to dealing with problems that are perceived as crises. As a parliamentarian, insisting on a normal dialogue and regulation (e.g. through a law) quickly leads to the accusation of trivialization of the problems and irresponsible attitude (and thus also guilt for the consequences of not taking a straightforward approach)."

The College for Human Rights bevestigt hoe delicaat de kwestie is maar verder blijft alles erg in het midden. Proportionaliteit en Subsidiariteit komen langs en de 'ruime beoordelingsmarge bij volksgezondheidskwesties' die de overheid heeft ook. "The Board argues that the government should play a leading role in making this assessment and not leave it entirely to other social actors." Ik weet echt niet wat ik hiermee moet.

The papers by Bluyssen, Traversari and De Hond [now with mention of title and expertise] have already been discussed in the previous article als resp. beste, slechtste en meest opbouwende bijdrage aan het herstellen van 'de grootste collectieve wetenschappelijke dwaling uit de moderne geschiedenis'. I can't get enough of Rosanne Hertzberger writing that, I've been watching her in bewilderment for a year and a half. I always thought so highly of her. Finally, the penny has dropped.

W. van den Bos, ook van de TU Delft, begint in zijn paper met zich te verontschuldigen dat "vaccines and medicines are the best remedy for a new outbreak of the COVID virus" maar als dat er nog niet is noemt hij ventilatie als eerstvolgende bestrijdingsmiddel. Hij beschrijft simulatiemodellen waaraan wordt gewerkt om verspreiding via de lucht in kaart te brengen. Supercomplex lijkt me.

The piece of Marjoram Van Egmond (Prof. dr. Amsterdam UMC) is realistisch, zij het naar mijn smaak te prikgericht. Zij heeft het alleen over effectiviteit en laat opmerkingen over de negatieve effecten achterwege. Ook is er geen sprake van een gedifferentieerde aanpak per leeftijdsgroep. Positief: voor de kwetsbare groepen (in haar wereldbeeld zijn dat mensen die geen vaccin kunnen verdragen zoals mensen met immuunproblemen) zijn er andere medicijnen dan vaccinaties. Zij noemt "prophylactic and therapeutic monoclonal antibodies as well as virus inhibitors." Zo'n opmerking vind ik al best moedig! Zeker als zij ook wijst op het bevorderen van een gezonde leefstijl waaraan ik zou willen toevoegen "and preventing Vitamin D deficiency".
[nice detail: an accessible publication on immunology was written by her the very first piece I posted on this topic]

Also side effects institute Lareb Hotels heeft zinnige dingen te zeggen: "Bij het voortzetten van vaccinaties bij minder ernstige en minder voorkomende corona-infecties verschuift de balans tussen bijwerkingen en effect." Look, the B-word has been mentioned. Furthermore, it reads like a brochure text on side effect monitoring. Also no comparison with classic vaccines or anything like that, so little can be deduced from it.

The 16 position papers can be downloaded here. https://www.tweedekamer.nl/debat_en_vergadering/commissievergaderingen/details?id=2022A02396